Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische Analyse Technische Analyse AEX: Bevestiging top onder 540,40

dinsdag 14 november 2017

Na de verzwakking van eind vorige week onder de stijgende kortetermijnbodemlijn sinds augustus werd de neerwaartse weg gisteren voortgezet. Bevestiging van een top treedt op onder de vorige bodem bij 540,40.

Zal de huidige verzwakking leiden tot een volgende correctie?

Met een intraday-bodem gisteren bij 543,10 staat de teller nu op ruim 14 punten daling vanaf de recente dubbele jaartop. Hiermee is er nog steeds geen sprake van een nieuwe mini-correctie in de AEX. Daarvan is sprake zodra de daling 3% tot 5% bedraagt. Bij een tegenreactie van 5% tot 10% spreken we van een normale correctie. Als we kijken naar deze opgaande kortetermijnstijging dan is dit tot op heden de grootste tegenreactie. In augustus werd een bodem bij 505,90 op de borden gezet. Dit betekende destijds een test van de belangrijke horizontale steun bij 506. Deze steun bleek tijdens het grote topvormingsproces in de maanden mei tot en met augustus steeds het eindpunt van een daling te zijn. Vanaf deze augustusbodem is de AEX in bijna een rechte lijn opgelopen naar de recente dubbele top bij 557,40. Dit betekent een stijging van ruim 50 punten (10%) zonder noemenswaardige tegenreactie. In de afgelopen maanden vond alleen in oktober een tegenreactie plaats van ongeveer 1,5%. Destijds viel de AEX terug vanaf de 549,45 naar de 540,40. Hiermee werd toen wel de meervoudig geteste en steil opgaande bodemlijn vanaf de augustusbodem gebroken. Toch werd toen geen bevestiging gegeven van de vorming van een top onder de vorige bodem van toen 539,25. Binnen enkele dagen werd toen de neerwaartse doorbraak weer opgeheven en werden alweer hogere jaartoppen op de borden gezet. In een krachtige en euforische markt is het belangrijk dat omkeersignalen worden bevestigd.

Visie technische analyse:

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

Weerstandniveaus

Neutral

Long

542,90 / 540,40 /539,25 / 539,10

549,45 / 552 / 557,40 / 559,40 / 564

 

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 13 november 2017, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Kans op ‘valse’ neerwaartse doorbraak is verder afgenomen

In het kortetermijnbeeld is de afgelopen week een verzwakking opgetreden. Deze beweging startte met de vorming van een dubbele top bij 557,40. De eerste van deze toppen werd gevormd met een shooting star toppatroon. De tweede top van begin vorige week kwam met een bearish engulfing tot stand. Ook op de weekgrafiek was vorige week bijna een volledige bearish engulfing top te zien. Dit waren de eerste signalen in de grafiek zelf. Daar kwam vorige week de neerwaartse doorbraak onder de stijgende kortetermijnbodemlijn bij. Deze startte in augustus bij 505,90 en loopt langs de oktoberbodem van 540,40. Belangrijk om de top definitief te bevestigen is een neerwaartse beweging onder de meest recente bodem van 540,40. Zolang een dergelijke beweging niet plaatsvindt, kan er nog steeds sprake zijn van opnieuw een ‘valse’ doorbraak in de AEX. De kans op een valse doorbraak is echter wel afgenomen. Dit komt door de bevestiging die wordt gegeven vanuit de internationale situatie en de bewegingen die we zien in intermarket-factoren zoals de rente en de euro-dollar.

Eindfase van euforische stijgingen?

Al langere tijd zien we een euforische markt naar mijn mening. Sinds de decemberbodem van 445,60 is de AEX al ruim 110 punten opgelopen. In de periode van december tot en met mei vond een stijging plaats van ruim 90 punten zonder dat er tussentijdse tegenreacties plaatsvonden van meer dan 3%. Ook vanaf de augustusbodem bij 505,90 was er sprake van een krachtige stijging zonder grotere tegenreacties. Alleen in de periode van mei tot en met augustus leek een groot en klassiek topvormingsproces het startpunt te worden van een grotere en langere correctieve fase. Deze fase bestond uit een totaal van 2 kleine correcties van 5% en 6%. Tegen mijn verwachting in werd dit proces in september aan de bovenkant verlaten. Opnieuw een teken van euforie. Dit zien we ook terug in de ontwikkeling in het afgelopen jaar van de VIX (volatiliteitsindex) welke op zeer lage niveaus noteerde. In de afgelopen weken werd echter wel een belangrijke opwaartse doorbraak in deze index bewerkstelligd. Ook een teken van euforie is de algemene opinie. We zien het aantal beleggende huishoudens snel groeien en al op niveaus noteren van de jaren 2000 – 2001. Daarbij lijken steeds minder beleggers uit te gaan van een correctieve tegenreactie in de komende tijd. Een zeer risicovolle opzet voor een krachtige en langere correctieve fase.

Belangrijk kantelpunt bij 532

We zagen verder natuurlijk negatieve divergentie ontstaan in de RSI en de MACD. Inmiddels heeft de MACD al een neerwaartse crossing gemaakt en vormde de RSI eerst een dubbele top op een van de hoogste niveaus in de afgelopen jaren waarna recent een lagere top werd gemaakt. De neerwaartse weg in de RSI is inmiddels ingeslagen. Negatieve divergentie zien we ook vanuit de Dow-theorie. Daar bevindt de DJ Transport index zich al enige tijd in een correctiemodus terwijl de DJ Industrials Index steeds hogere toppen op de borden zette. Als we kijken naar het technische beeld is voor de komende tijd de sinds februari 2016 stijgende bodemlijn van belang. Deze werd in de zomermaanden nog onder druk gezet, maar niet doorbroken. Momenteel is hij bij 532 te vinden. Zolang er geen structurele neerwaartse doorbraak hieronder plaatsvindt, blijft er in het langetermijnbeeld slechts sprake van een kleine rimpeling in de stijgende trend. Een doorbraak is naar mijn mening echter kansrijk in de komende tijd. Daaronder kan een krachtige correctieve fase worden ingezet. In het kortetermijnbeeld moet de AEX nog de top bevestigen onder de meest recente bodem bij 540,40. Dit is het eerste belangrijke steunpunt. Vlak daaronder liggen verder nog het oplopende 50-daags gemiddelde bij 539,10 en de oude bekende mei-top van 537,80. Aan de bovenkant blijft een terugtest naar de voormalige stijgende bodemlijn van nu 552 mogelijk. Een andere weerstand ligt bij 549,45 en natuurlijk de dubbele top van 557,40. Komt er in de komende dagen een herstelbeweging die zorgt voor een lagere top in het zeer kortetermijnbeeld?

Grafiek STOXX Europe 600 Index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 13 november 2017

Grafiek S&P 500 Index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 13 november 2017

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 488,25 op AEX 10,2 5,27 5,29 +7,98 %
Sprinter BEST Long 433,23 op AEX 5,0 10,78 10,80 +3,65 %

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 582,0 op AEX 10,3 5,22 5,23 -7,28 %
Sprinter BEST Short 645,26 op AEX 5,0 10,68 10,70 -3,69 %

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op vrijdag 10 november 2017 om 08:54 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.