Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX: Tot hoever zet het herstel door?

vrijdag 2 november 2018

De huidige herstelbeweging is nog steeds in volle gang. Toch moeten we zeer alert zijn op de vorming van toppatronen in de komende dagen. De trend blijft neerwaarts gericht voor de komende langere periode. 

Vandaag is tot 17:00 de laatste stemdag voor de publieksprijs ‘beste beleggingsexpert van 2018’. Ik ben zeer verheugd dat ik voor het 6e achtereenvolgende jaar ben genomineerd. Mede door uw stem heb ik deze publieksprijs al driemaal gewonnen. U kunt stemmen via de volgende link en ik wil u bedanken voor uw stem: https://www.iex.nl/Column/286148/Wie-wordt-d-beleggingsexpert-van-2018.aspx 

Nu terug naar de technische situatie van de AEX. De huidige en 3e correctieve beweging van dit jaar startte bij de jaartop van 576,90 in juli. Tot op heden zien we een duidelijk patroon van lagere toppen waarbij vanaf de 2e lagere top (554,30) een neerwaartse versnellingsfase startte. Deze versteiling zorgde in oktober voor een dieptepunt tot op heden bij 500,45. Hiermee werden 2 belangrijke steunpunten bijna getest. Als eerste de cruciale stijgende langetermijnbodemlijn sinds 2009 die momenteel te vinden is bij 498. De verwachte doorbraak in de komende tijd onder deze stijgende bodemlijn zou dan voor de beëindiging van de bijna 10 jaar durende bullmarkt zorgen. Verder lag net boven de 500 punten het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van de gehele 2 jaar durende stijging vanaf de 378 in 2016 tot de toppenzone van dit jaar. Een doorbraak onder dergelijke niveaus is een proces dat meestal de nodige tijd in beslag neemt. Tesamen met de oversold conditie in de RSI en de vorming van een bodempatroon was een herstelbeweging te verwachten. Het is nu de vraag tot hoever deze herstelbeweging door zal zetten. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

523,10 / 515,50 – 516 / 512,30 / 500,45

527,50 / 530 / 533,50 – 534 / 538

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 1 november 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Belangrijke weerstanden in kortetermijnbeeld bij 530 en 533,50 - 534 

Als we kijken naar het patroon van lagere toppen dan zien we een dalende toppenlijn vanaf de 576,90 jaartop die loopt langs de lagere toppen van 565,60 en 554,30. Deze toppenlijn is momenteel te vinden bij 543. Vanaf de laatstgenoemde top bij 554,30 werd in oktober een versteiling van de dalende trend gestart. Deze vrije val beweging eindigde bij de 500,45 waar een bodempatroon werd gevormd in de daggrafiek. Dit niveau was het startpunt van de huidige herstelbeweging. Dit is inmiddels de 4e herstelbeweging sinds de dalende trend in juli startte. Inmiddels is deze herstelbeweging ook de krachtigste van de 4 herstelbewegingen. Deze bewegingen zijn echter nodig voor de vorming van de buitengrenzen van de dalende trend. Tijdens dit herstel werd 2 dagen geleden met een opwaartse gap de dalende toppenlijn van de versnellingsfase opwaarts gebroken. Ik gaf eerder al aan dat deze dalende toppenlijn te steil was om te behouden voor langere tijd. Ook was er slechts sprake van 1 lagere top rond de 533,50 waardoor de waarde van deze toppenlijn beperkt was. De opwaartse doorbraak zorgde in de afgelopen handelsdagen voor een krachtig opwaarts vervolg waarbij er nog meer opwaartse ruimte aanwezig is voor de komende dagen. Horizontale weerstanden vanuit de grafiek zijn te vinden bij de 527,50 en de zone 533,50 – 534. Dit laatste niveau is een belangrijke weerstand, hier ligt namelijk zowel een eerdere bodem uit september evenals de top van medio oktober. Mocht deze zone opwaarts worden gebroken, ontstaat meer ruimte naar de langere dalende toppenlijn van 543. Onderliggend ligt verder nog het dalende 50-daags gemiddelde bij 538. Een belangrijke bevestiging van de huidige dalende trend werd enige tijd geleden gegeven met de dead cross waarbij het dalende 50-daags gemiddelde neerwaarts brak door het dalende 200-daags gemiddelde. Ondanks dat deze herstelbeweging krachtiger wordt voortgezet dan verwacht, blijf ik bij mijn verwachting dat op korte termijn een volgende lagere top kan worden gevormd en de neerwaartse weg kan worden hervat. De kracht van deze herstelbeweging zal echter wel bepalend zijn of de cruciale stijgende langetermijnbodemlijn bij 498 nog dit jaar of in het 1e kwartaal van 2019 zal worden gebroken.

Krachtig herstel met 2 opwaartse gaps 

Het jaar 2018 lijkt een overgangsjaar te zijn waarbij er sprake was van een groot topvormingsproces. Dit proces werd vorige maand afgerond met de beweging onder de drievoudige bodemzone van 516 – 517. We zagen verder de vorming van een drievoudige toppenzone rond de 574 waarbij elke top gepaard ging met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Het startpunt van dit topvormingsproces werd eind januari gegeven met de neerwaartse doorbraak onder de sinds 2016 stijgende bodemlijn, een versteiling in de stijgende langetermijntrend. We zagen al veel Europese indices in de afgelopen periode door de sinds 2009 stijgende bodemlijnen breken, wat betekent dat in deze indices de bullmarkt is beëindigd. De AEX is een van de weinige Europese uitzonderingen die deze beweging nog niet heeft laten zien. Ik acht de kans groot dat in de komende periode deze bodemlijn bij 498 wordt gebroken waarna de dalende trend kan worden voorgezet. In het langetermijnbeeld voor 2019 ontstaat dan een richtzone van 400 tot 410 met nog belangrijke bovenliggende steunpunten bij 475 en 457. In het kortetermijnbeeld moeten we voor de komende dagen alert zijn op de vorming van toppatronen en de volgende lagere top. Weerstanden liggen nu bij 527,50 en de zone 533,50 – 534. Het eerste Fibonacci-retracementniveau van de gehele daling ligt verder bij 530. Zolang de AEX onder deze niveaus weet te blijven, acht ik een neerwaartse draai op korte termijn groot en kan de neerwaartse druk in de laatste weken van dit jaar op de 498 nog worden opgevoerd. Boven de zone 533,50 - 534 gaat het waarschijnlijk aanzienlijk langer duren voordat de bodem verder wordt verlaagd. In dat scenario ontstaat meer opwaartse ruimte naar de genoemde dalende toppenlijn en de gemiddelden. Vandaag zal de AEX met een forse opwaartse gap openen. De eerste steun komt daarmee te liggen bij de intraday-top van gisteren bij 523,10. Met een dergelijke krachtige vervolgbeweging moeten we alert zijn op de vorming van een eventueel toppatroon vandaag onder de 530 tot 533,50 – 534. Een sluiting van de gap in de komende dagen tot onder de 523,10 zou een eerste aanwijzing kunnen zijn dat een top is gevormd. Dit zou de 2e opwaartse gap zijn deze week. De eerste gap is te vinden tussen de 512,30 en 516. Hier ligt ook de oude bekende steun uit het 1e kwartaal van 516. De afstand tussen de steunpunten is dus groot. In de komende dagen eerst maar eens bezien of er een toppatroon wordt gevormd en de gap wordt gesloten, of dat de AEX boven de 533,50 – 534 breekt. Ik acht de kans op topvorming groter in de komende dagen. 

Grafiek indicatoren (MACD en RSI) AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 1 november 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 505,91 op AEX 9,9 5,63 5,65 0,00 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 450,84 op AEX 5,0 11,14 11,16 0,00 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 602,0 op AEX 10,3 5,43 5,44 0,00 % Koop Sprinter
Sprinter Short 672,0 op AEX 4,5 12,49 12,50 0,00 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op vrijdag 2 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.