Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Trend blijft neerwaarts

woensdag 21 november 2018

Met een forse neerwaartse candlestick naderde de AEX gisteren opnieuw de zone 498 – 501. De vraag is naar mijn mening niet ‘of’ maar ‘wanneer’ deze zeer belangrijke steunzone in het langetermijnbeeld wordt gebroken.  

In 2 dagen tijd viel de AEX ongeveer 20 punten terug waarbij gisteren een intraday-dieptepunt van 506,90 op de borden werd gezet. Hiermee werd alweer bijna het jaardieptepunt van eind oktober bij 500,45 bereikt. De terugval gaat dus opnieuw aanzienlijk sneller dan de voorafgaande herstelbeweging. In oktober viel de AEX in een vrije val beweging ongeveer 10% terug vanaf de 2e lagere top in de dalende trend bij 554,30. Na de vorming van de jaarbodem tot op heden bij 500,45 en de vorming van een grote hammer bij dit dieptepunt mocht een herstelbeweging worden verwacht. Dit herstel zorgde voor een volgende lagere top bij 534,20. Hiermee werd de dalende toppenlijn vanaf de juli-top niet bereikt maar was er sprake van een terugtest naar de horizontale weerstandszone van 533,50 – 534. Ik gaf in de eerste dagen van november al aan dat deze zone kon zorgen voor de vorming van een volgende lagere top. Na deze test, de vorming van een bearish engulfing en de doorbraak onder de steile opgaande kortetermijnbodemlijn, werd de huidige en krachtige neerwaartse beweging weer ingezet. Daarbij viel op dat gisteren een neerwaartse gap werd gevormd tussen de 516,20 en 518,40. Ook werd gisteren de laatste steun tot aan de zone 498 – 501 gebroken. Deze was te vinden bij een eerdere opwaartse gap tussen de 512,30 en 516. De neerwaartse druk is dus nog steeds groot en een beweging naar nieuwe dieptepunten is slechts een kwestie van tijd naar mijn mening.

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

501 – 498 / 491,50 / 490 / 481

516,20 / 518,40 / 520 / 528,60 / 530,50

Grafiek AEX-index op dagbasis


Bron: Reuters Metastock XV, 20 november 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Doorbraak 498 – 501 lijkt slechts kwestie van tijd 

De belangrijkste vraag voor de komende tijd is wanneer de AEX structureel onder de zone 498 – 501 breekt. Hieronder zal de 10 jaar durende bullmarkt namelijk definitief worden afgebroken, een situatie die we al in veel andere indices hebben gezien in de afgelopen tijd. Zo braken zowel de Xetra DAX evenals de STOXX Europe 600 onder hun sinds 2009 stijgende bodemlijnen waarmee een einde kwam aan hun bullmarkt en een nieuwe bearmarkt een feit was geworden. De neerwaartse ruimte voor 2019 is dan ook groot voor deze indices. Voor de AEX verwacht ik deze doorbraak ook, ik heb voor 2019 een doelzone aangegeven van 400 – 410. De beweging hiernaartoe zal echter gepaard kunnen gaan met krachtige tussentijdse herstelbewegingen. Het jaar 2018 is een klassiek overgangsjaar geweest waarbij de bovenkant van het sinds 2009 stijgende trendkanaal niet meer werd behaald. Dit zorgde voor de eerste verschijnselen van vermoeidheid in het langetermijnbeeld. Begin dit jaar werd verder de 2 jaar durende versteiling in de stijgende langetermijntrend gebroken. Deze opgaande bodemlijn startte bij het laatste belangrijke raakpunt van de sinds 2009 stijgende bodemlijn bij 378 en zorgde in 2 jaar tijd voor een stijging van ruim 50%. Daarbij zagen we slechts enkele kleine correcties tijdens deze versteiling. Begin dit jaar werd deze opgaande steunlijn gebroken waarna in 9 maanden tijd een drievoudige toppenzone rond de 574 werd gevormd. Elke top ging daarbij gepaard met een toppatroon in de maandgrafiek. Zo werden een bearish engulfing, een shooting star en een dark cloud cover gevormd. Eind augustus heb ik voor het eerst in jaren mijn langetermijnvisie al verlaagd naar Neutral en deze staat op het punt verder te worden verlaagd naar Short. Daarvoor moet echter de zone 498 – 501 worden gebroken. In deze zone ligt bij 498 de sinds 2009 stijgende bodemlijn, het eerdere jaardieptepunt bij 500,45 en het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van de gehele stijging sinds de bodem van 378. Een cruciale zone in het langetermijnbeeld. Een dergelijke doorbraak is echter vaak een proces dat enige tijd kan kosten. Na de eerdere test van eind oktober mocht een herstelbeweging worden verwacht waarna in de laatste weken van dit jaar hernieuwde neerwaartse druk mocht worden verwacht. Ik acht de kans nog steeds groot dat deze zone dit jaar nog wordt gebroken, maar het precieze tijdsmoment is echter minder van belang. De risico’s in de aandelenmarkt blijven groot. 

Volgende lagere top bij 534,20, herstelbewegingen blijven beperkt 

De zone 498 – 501 is momenteel ook de eerste steunzone in het kortetermijnbeeld na de krachtige neerwaartse vervolgbeweging van gisteren. Wel zal deze zone begin volgende maand smaller worden aangezien de stijgende bodemlijn sinds 2009 maandelijks iets oploopt. Onder de zone mag een snel en krachtige vervolg worden verwacht. De recente vorming van de lagere top bij 534,20 zorgde verder voor een klassieke terugtest naar een eerdere toppen- en bodemzone en naar het dalende 50-daags gemiddelde. Kijkend naar dit gemiddelde zagen we al eerder een dead cross tussen het 200-daags en 50-daags gemiddelde. Een duidelijke bevestiging van de neerwaartse draai in het langetermijnbeeld. Door de vorming van de lagere top bij 534,20 werd de dalende toppenlijn langs de toppen van 576,90, de 565,60 en 554,30 ook niet meer bereikt. Hiermee blijft een neerwaartse versteiling van de dalende trend mogelijk die de AEX in de komende weken tot onder de zone 498 – 501 moet brengen. De neerwaartse druk blijft intact en een doorbraak binnenkort is realistisch zolang de gisteren gevormde neerwaartse gap tussen de 516,20 en 518,40 open blijft staan. Dit is de eerste weerstandszone in het kortetermijnbeeld. Daarboven kan een tijdelijk verder herstel ontstaan richting de 520 tot de recente dubbele lagere top bij 528,60 en het dalende 50-daags gemiddelde bij 530,50.

Grafiek Xetra DAX op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 20 november 2018

Grafiek Nasdaq 100 Index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 20 november 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 457,81 op AEX 9,9 5,13 5,15 -2,10 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 407,24 op AEX 5,0 10,19 10,21 -1,07 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 556,32 op AEX 10,1 5,00 5,02 +2,24 % Koop Sprinter
Sprinter Short 598,0 op AEX 5,0 10,25 10,26 +0,98 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op woensdag 21 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.