Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Bullmarkt AEX bijna ten einde

donderdag 22 november 2018

De volatiele bewegingen in de AEX zorgen voor relatief grote uitslagen in het zeerkortetermijnbeeld. Zo vond gisteren een krachtig herstel plaats, maar deze bewegingen passen goed in de bullmarkt die op zijn laatste benen loopt.  

De maand november kenmerkt zich tot op heden als de maand met de 3e en meest krachtige herstelbeweging sinds de dalende trend startte vanaf de juli-top bij 576,90. Doordat in de maand oktober een neerwaartse versteiling plaatsvond, was de kans ook groot op een krachtig herstel. In oktober viel de AEX ongeveer 10% terug vanaf de 2e lagere top in de dalende trend bij 554,20 tot aan de 500,45. Hiermee werd de zeer belangrijke en cruciale steunzone bij 498 – 501 precies getest. Met de vorming van een grote hammer op de daggrafiek bij de 500,45 en de daaropvolgende opwaartse doorbraak boven de zeer steile neerwaartse versnellingsfase (vanaf de 554,20-top) was een verder herstel mogelijk tot de zone 533,50 – 534. Hij vormde anderhalve week geleden een top bij 534,20 waarna de zeer steile bodemlijn van deze herstelbeweging neerwaarts werd gebroken. Opvallend aan dit krachtige herstel was dat de AEX zijn dalende toppenlijn vanaf de 576,90-top niet meer wist te bereiken. Er zijn dus in de dalende trend tot op heden een drietal lagere toppen gevormd. Na de meest recente top bij 534,20 werd in de afgelopen week de neerwaartse druk weer snel opgevoerd waarbij 2 dagen geleden een intraday-bodem bij 506,90 op de borden werd gezet. Tijdens deze beweging werd ook een grote neerwaartse gap gevormd. Zolang deze gap open blijft staan, mag op zeer korte termijn een hertest van de zone 498 – 501 worden verwacht. Deze gap werd gisteren voor een deel gesloten en staat nog open tussen de 517,80 en 518,40.

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

506,90 / 501 – 498 / 491 / 490

517,80 / 518,40 / 520 / 528,60 / 530

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 21 november 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Volgende fase dalende trend start onder cruciale zone 498 - 501 

De meeste trends in de verschillende aandelenindices zijn neerwaarts gericht. Daarbij zagen we in de afgelopen maanden steeds meer indices die hun 10-jaar durende bullmarkt beëindigden onder de sinds begin 2009 stijgende bodemlijn. Deze doorbraken zagen we in Europa onder andere in de belangrijke Xetra DAX en de breedgespreide STOXX Europe 600 Index. De AEX is Europees gezien nog een uitzondering, maar zal deze bullmarkt in de komende weken naar mijn mening ook neerwaarts beëindigen. Daarvoor is een structurele neerwaartse doorbraak noodzakelijk onder de zone 498 – 501. Over ruim een week zal deze zone zijn verkleind naar ongeveer 499,50 – 501. Hier liggen de jaarbodem van dit jaar en de sinds 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Als we verder kijken naar de zeer krachtige beweging die plaatsvond vanaf begin 2016 tot aan begin dit jaar (vanaf de 378-bodem) dan ligt hier ook het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van deze gehele opgaande beweging. Er vond dit jaar tot op heden een klassiek topvormingsproces plaats. Daarbij zagen we al dat de bovenkant van het sinds 2009 stijgende trendkanaal niet meer werd behaald waarna eind januari de sinds 2016 stijgende bodemlijn (versteilingsfase in de stijgende langetermijntrend) neerwaarts werd gebroken. Er werden in totaal een drietal toppen gevormd rond de zone 574 die telkens gepaard gingen met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Zo werd begin dit jaar een bearish engulfing gevormd, in mei een shooting star en de maand augustus werd afgesloten met een dark cloud cover. De doorbraak onder de meervoudig geteste onderkant bij 516 – 517 zorgde vorige maand voor de afronding van dit langdurige topvormingsproces. Het is nu nog wachten op een doorbraak onder de zone 498 – 501, een doorbraak die ik binnenkort verwacht waarna de neerwaartse beweging een volgende fase in kan gaan. Voor 2019 houd ik een richtzone aan van 400 – 410. Het is naar mijn mening dus niet de vraag ‘of’ maar ‘wanneer’ de bullmarkt onder de 498 – 501 wordt beëindigd. Daarbij zou ik ook mijn langetermijnvisie voor het eerst in jaren verder verlagen naar Short. In augustus heb ik deze al verlaagd naar Neutral. 

Zal de AEX dit jaar zijn bodem bij 500,45 nog verder verlagen? 

Met de recente vorming van de 3e lagere top bij 534,20 werd de belangrijke weerstandszone 533,50 – 534 getest. Hier liggen de bodem van september en de top van medio oktober. Hierdoor werd de dalende toppenlijn ook niet meer getest. Deze loopt langs de toppen van 576,90, de 565,60 en 554,20. Momenteel ligt deze dalende toppenlijn bij 536,50. Vlak daaronder ligt de genoemde zone en het dalende 50-daags gemiddelde bij 530. Pas een structureel slot boven de genoemde dalende toppenlijn zorgt voor een eerste verbetering. In dat scenario blijft mijn visie wel intact, maar zal het aanzienlijk langer kunnen duren voordat de zone 498 – 501 neerwaarts wordt gebroken. Bevestigend voor mijn visie is de enige tijd geleden gevormde klassieke dead cross. Daarbij werd aan alle eisen voldaan, ofwel het 50-daags gemiddelde breekt neerwaarts door het al dalende 200-daags gemiddelde. Hoe zit het nu in het kortetermijnbeeld? De eerste weerstand is te vinden bij het laatste deel van de nog openstaande neerwaartse gap tussen de 517,80 en 518,40. Daarboven kan het herstel verder doorzetten en is nog weerstand te vinden bij de 520 en 528,60. Een dergelijke beweging is in deze volatiele markt niet uit te sluiten. Het doorbreken van een cruciale langetermijnsteunzone is namelijk een proces dat tijd kost. Aan de onderkant ligt nu als eerste steunpunt de 506,90 de bodem van 2 dagen geleden. Daaronder ligt de cruciale steunzone bij 498 – 501. Zolang de gap open blijft staan, acht ik de kans groot dat deze zone in de komende week/weken opnieuw onder druk wordt gezet en waarschijnlijk in de laatste weken van dit handelsjaar wordt gebroken. 

Grafiek STOXX Europe 600 Index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 21 november 2018

Grafiek S&P 500 Index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 21 november 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 457,81 op AEX 9,9 5,13 5,15 -2,10 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 407,24 op AEX 5,0 10,19 10,21 -1,07 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 556,32 op AEX 10,1 5,00 5,02 +2,24 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Short 607,37 op AEX 5,0 10,10 10,12 +1,00 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 22 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.