Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Mind the gap

maandag 26 november 2018

In het zeerkortermijnbeeld zien we de nodige volatiele consolidatie onder de recent gevormde neerwaartse gap. Zolang deze gap open blijft staan, kan al in de komende weken de druk op de 499 – 501 worden opgevoerd.   

Eind vorige week werd opnieuw een hammer gevormd in de daggrafiek. Dit zagen we ook na de krachtige neerwaartse vrije val beweging in oktober bij de jaarbodem tot op heden van 500,45. Destijds zorgde deze hammer voor de meest krachtige herstelbeweging in de huidige dalende trend sinds de jaartop in juli bij 576,90 werd gevormd. De vraag is of de huidige consolidatie in het zeerkortetermijnbeeld zorgt voor een hogere kortetermijnbodem waarna in de komende week opnieuw een herstelbeweging zal plaatsvinden. Zolang het laatste deel van de recent gevormde neerwaartse gap tussen de 517,80 en 518,40 open blijft staan, acht ik de kans groot dat de neerwaartse weg in de komende 2 weken vervolgd zal worden richting de cruciale steunzone van 499 – 501. Een slotbeweging onder deze belangrijke zone zal de volgende fase in de dalende trend starten en de bijna 10 jaar durende bullmarkt definitief afbreken. Deze neerwaartse doorbraken zagen we overigens al in veel andere indices in de afgelopen maanden. Zo braken zowel de Xetra DAX evenals de breedgespreide STOXX Europe 600 Index hun bullmarkt al af onder hun 10 jaar durende opgaande bodemlijn. Naar mijn mening is de vraag niet ‘of’ maar ‘wanneer’ deze stijgende langetermijnbodemlijn neerwaarts wordt gebroken in de AEX. In de zone 499 – 501 ligt de jaarbodem van oktober en de sinds begin 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Als laatste ligt hier het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van de krachtige versteiling vanaf de 378-bodem uit 2016. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

509,50 / 506,90 / 501 – 499 / 490

517,80 / 518,40 / 520 / 528,60 / 529


Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 23 november 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Het jaar 2018 lijkt een klassiek overgangsjaar te zijn geworden 

Als we kijken naar het verloop van de AEX dit jaar zien we een klassiek overgangsjaar tussen een bullmarkt en een potentiele bearmarkt. De bovenkant van het stijgende langetermijnkanaal (sinds 2009) werd al niet meer behaald waarna begin dit jaar de onderkant van de sinds 2016 stijgende versteiling werd gebroken. Dit was een eerste duidelijke verzwakking. Uiteindelijk werd in het 1e kwartaal een meervoudige bodemzone gevormd bij 516 – 517. Aan de andere kant werd aan de bovenkant een meervoudige toppenzone gevormd rond de 574. Hier werden een drietal toppen gevormd die telkens gepaard gingen met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Zo werden een bearish engulfing, een shooting star en een dark cloud cover gevormd. In augustus heb ik voor het eerst in jaren mijn langetermijnvisie verlaagd naar ‘Neutral’ en ik verwacht in de komende tijd deze verder te verlagen naar ‘Short’. Voor het komende jaar houd ik een doelzone aan bij 400 – 410, onder de verwachting dat in de komende tijd de sinds 2009 stijgende bodemlijn (zone 499 – 501) neerwaarts wordt gebroken. Inmiddels is het 9 maanden durende topvormingsproces afgerond onder de 516 – 517 en is de daarmee ook in het middellangetermijnbeeld de volgende neerwaartse fase gestart. Als we kijken naar de dalende tendens sinds de juli-top bij 576,90 zien we een patroon van 3 lagere toppen. De eerste toppen zijn te vinden bij 565,60 en 554,20. Deze laatste top zorgde voor een neerwaartse versteiling in oktober van 10% waarbij de bodem tot op heden bij 500,45 op de borden werd gezet. De daaropvolgende herstelbeweging was krachtig maar zorgde niet meer voor een test van de dalende toppenlijn vanaf de jaartop. Deze dalende toppenlijn is momenteel te vinden bij 535,50. In november werd tijdens deze 3e herstelbeweging wel de horizontale weerstandszone 533,50 – 534 teruggetest. Hier liggen de bodem van september en de top van medio oktober. Ook hebben we enige tijd geleden een klassieke dead cross gezien tussen het 50-daags en 200-daags gemiddelde. Pas een structureel slot boven de genoemde dalende toppenlijn zou een eerste verbetering opleveren. In dat scenario blijft mijn visie voor het komende jaar intact, maar zal het aanzienlijk langer kunnen duren voordat de zone 499 – 501 wordt gebroken.

Waar komt de volgende lagere top in het kortetermijnbeeld? 

Voor de komende weken is het de vraag of de zone 499 – 501 al wordt gebroken. Of deze beweging nog dit jaar of begin volgend jaar plaatsvindt, is naar mijn mening niet relevant. Wel zien we vanaf de 576,90 nu de contouren van een duidelijk en breed dalend trendkanaal waarvan de onderkant momenteel rond de 490 ligt, een trendkanaal van ongeveer 45 punten breed. Voor vandaag moeten we bezien of de AEX opnieuw een poging zal ondernemen om de nog openstaande gap volledig te sluiten. De bovenkant van deze gap is te vinden bij 518,40. Daarboven ontstaat meer potentieel waarbij de kans reeel is dat de AEX onder de 534,20-top een lagere top zal vormen in het kortetermijnbeeld. Er zijn dan nog weerstanden te vinden bij 520, de 528,60 en de 530. Verder ligt het dalende 50-daags gemiddelde inmiddels alweer bij 529. Een aanzienlijk aantal weerstanden die na het sluiten van de gap voor een lagere top kunnen zorgen. Zolang de gap niet wordt gesloten in de komende dagen acht ik de kans groot dat de neerwaartse druk in de loop van deze week weer kan worden opgevoerd. Steunpunten liggen bij het dieptepunt van de vrijdag gevormde hammer-patroon van 509,50 en de eerdere bodem van afgelopen week bij 506,90. Dit zijn de enige steunpunten tot aan de cruciale langetermijnsteunzone van 499 – 501. In de komende maand zal deze zone verder worden verkleind naar 500,45 – 501 aangezien de stijgende langetermijnbodemlijn gestaag oploopt. Blijf in deze markt verder alert op de vorming van nieuwe toppatronen in de komende dagen. 

Grafiek AEX-Index op maandbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 23 november 2018

Grafiek Xetra DAX op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 23 november 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 457,81 op AEX 9,9 5,13 5,15 -2,10 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 407,24 op AEX 5,0 10,19 10,21 -1,07 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 556,32 op AEX 10,1 5,00 5,02 +2,24 % Koop Sprinter
Sprinter Short 598,0 op AEX 5,0 10,25 10,26 +0,98 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op maandag 26 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.