Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Waar komt de volgende top?

donderdag 29 november 2018

De herstelbeweging in de AEX is nog niet ten einde. Vandaag lijkt de AEX met een opwaartse gap te openen en richting het dalende 50-daags gemiddelde te gaan. Toch moeten we alert blijven op een toppatroon en draai.

Vanaf de oktoberbodem bij 500,45 is de huidige herstelbeweging de langstdurende en meest krachtige herstelbeweging sinds de top in juli bij 576,90. Ook zien we tijdens deze beweging de vorming van een hogere kortetermijnbodem. Toch verwacht ik niet dat in oktober een belangrijke bodem als startpunt voor een volgende langdurende opwaartse beweging is geplaatst. We zien momenteel alweer een hoop opportunisme in de markt waarbij veel analisten in de afgelopen maanden elke terugval zagen als instapgelegenheid. Ondanks dat de AEX in oktober zijn 10 jaar lange stijgende bodemlijn testte, zagen we aan de andere kant steeds meer indices steeds verder verslechteren. Daarbij braken indices als de DAX en de STOXX Europe 600 Index al door hun sinds 2009 stijgende langetermijnbodemlijn. Daar is al sprake van een nieuwe bearmarkt en afronding van de lange bullmarkt. Voor de volgende dalingsfase in de AEX in het langetermijnbeeld is het belangrijk dat de AEX door de zone 499,50 – 501 breekt. Hier ligt de cruciale langetermijnsteunzone. Deze wordt bepaald door de sinds 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek, het in oktober gevormde dieptepunt tot op heden bij 500,45 en het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van de gehele opgaande versteiling in de langetermijntrend vanaf de 378-bodem begin 2016. Pas onder deze steunzone wordt mijn volgende doel geactiveerd en zal ik mijn langetermijnopinie verder verlagen. Dit doel voor 2019 is bij de zone 400 – 410 te vinden.

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 28 november 2018

Dalende toppenlijn sinds juli bij 534,50 te vinden

In het langere technische beeld is het jaar 2018 is te zien als overgangsjaar van een bijna 10-jaar durende bullmarkt naar een mogelijke volgende bearmarkt. Een bullmarkt komt op een gegeven moment ten einde en zal niet onverminderd door blijven gaan. Ik gaf begin dit jaar al aan dat we een steeds euforische periode in de aandelenmarkten zagen. Dit is vaak de laatste fase in een opgaande markt. De AEX wist de bovenkant van het 10 jaar durende stijgende trendkanaal al niet meer te bereiken begin dit jaar waarna de 2 jaar durende versteiling (vanaf de 378-bodem) werd gebroken. Een eerste duidelijke verslechtering. Uiteindelijk werd een drievoudige toppenzone gevormd rond de 574. Daarbij ging elke top gepaard met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Zo werd begin dit jaar een bearish engulfing gevormd, in mei een shooting star en de maand augustus werd afgerond met een dark cloud cover. Inmiddels hebben we een duidelijk patroon van lagere toppen in de AEX. Deze werden gevormd bij 565,60, de 554,20 en de novembertop bij 534,20. Nu het handelsjaar ten einde begint te lopen, wordt de kans steeds kleiner dat de AEX zijn volgende fase (onder de zone 499,50 – 501) nog dit jaar zal vervolgen, maar dat dit pas begin volgend jaar zal worden bewerkstelligd. Ook zien we dit jaar voor het eerste meerdere correctieve beweging van 10% of meer. We moeten terug naar begin 2016 om dergelijke forse correcties in de AEX te zien. Destijds maakten deze bewegingen ook deel uit van een grotere en langdurende terugval van in totaal ruim 25%. Opvallend en ondersteunend voor mijn neerwaarts gerichte visie is het feit dat bijna alle deelsectoren meedoen in de terugval. De dalingen van de afgelopen maanden wordt dus zeer breed gedragen. Ook de algemene opinie blijft zoals gezegd optimistisch en opwaarts gericht. Hieruit blijkt dat de kans groot is dat deze terugval nog niet ten einde is gekomen en de kans reeel is dat ook de AEX zijn bullmarkt zal beëindigen in de komende periode. Een andere duidelijke bevestiging is de klassieke dead cross die we in veel indices zagen waarbij het 50-daags gemiddelde door het al dalende 200-daags breekt. Bijna alle indices hebben deze crossing gemaakt of staan op het punt deze te maken.

Blijf alert in de komende dagen op de vorming van nieuwe toppatronen en een neerwaartse draai

Zolang de dalende toppenlijn vanaf de jaartop niet breekt, blijft de kans groot dat in de komende dagen/week een volgende lagere top wordt gevormd. Deze dalende toppenlijn is vandaag alweer bij 534,50 te vinden en ligt daarmee bijna gelijk aan de recente novembertop van 534,20. Tijdens de vorming van deze eerdere top werd niet de dalende toppenlijn getest maar de horizontale weerstandszone van 533,50 – 534 getest. In deze zone lagen de eerdere bodem van september en een top van medio oktober. Een structurele slotbeweging boven deze weerstanden zal een eerste verbetering opleveren in het technische beeld. Hiermee zal echter mijn langere en neerwaartse visie niet veranderen. In dat scenario zal het wel aanzienlijk langer kunnen duren voordat de zone 499,50 – 501 neerwaarts gebroken. Onder deze zone zijn verder nog weerstanden te vinden bij de 528,60 en het dalende 50-daags gemiddelde van 527,60. Vandaag lijkt de AEX met een opwaartse gap te gaan openen. We moeten dan ook zeer alert blijven in de komende dagen op de vorming van nieuwe toppatronen in de AEX die het startpunt kunnen zijn van meer neerwaartse druk in de komende paar weken. Recent werd bij de top van 534,20 ook al een groot toppatroon gevormd, een zogenoemde bearish engulfing. Aan de andere kant werden bij de recente bodems van 500,45 en 509,50 grote hammer-bodempatronen gevormd. Het eerste steunpunt is een openstaand klein deel van een recente opwaartse gap tussen de 515,60 en 516, daaronder ligt een vanaf de 500,45 opgaande kortetermijnbodemlijn bij 510. Er zijn dus weinig steunpunten te vinden tot aan de cruciale steunzone. Zolang de dalende toppenlijn sinds juli niet wordt gebroken, blijft een krachtig neerwaarts vervolg in de komende periode het meest realistische scenario.


Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 455,41 op AEX 10,0 5,01 5,03 0,00 % Koop Sprinter
Sprinter Long 411,0 op AEX 5,0 10,16 10,17 0,00 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 553,37 op AEX 9,9 5,08 5,10 0,00 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Short 603,91 op AEX 5,0 10,14 10,16 0,00 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 29 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.