Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Op weg naar lagere niveaus

maandag 10 december 2018

In de afgelopen week is de AEX opnieuw fors teruggevallen vanaf de volgende lagere top in de dalende trend. Deze top werd bij 530 geplaatst waarna eind vorige week de jaarbodem al verder werd verlaagd naar 496,65.

In mijn week afwezigheid vond een volgende vrije val beweging plaats van ruim 33 punten. Anderhalve week geleden gaf ik aan dat we zeer alert moesten zijn op de vorming van een volgende top waarna de neerwaartse druk kon worden opgevoerd binnen de grenzen van de dalende trend. Hij naderde toen de sinds juli dalende toppenlijn en de vorige (medio november) lagere top. Deze lagere top lag bij 534,20 en de dalende toppenlijn was begin december al bij 533 te vinden. Hiermee vond op een kleine marge na een nieuwe test plaatst van deze dalende toppenlijn. Pas een structureel slot boven deze weerstanden zou een eerste en tijdelijke verbetering opleveren en de neerwaartse druk richting de stijgende en sinds 2009 aanwezige bodemlijn uitstellen. Dit lag echter niet in de lijn van mijn verwachtingen en de AEX vormde een week geleden dus een lagere top bij 530. De vrije val die hierna plaatsvond zorgde verder voor een tweetal neerwaartse gaps waarbij de 2e gap tussen de 511 en 516 ook zorgde voor de doorbraak onder de stijgende kortetermijnbodemlijn. Deze bodemlijn startte bij de vorige bodem van 500,45 van eind oktober en was het startpunt van de meest krachtige opgaande herstelbeweging sinds juli. De trend blijft dus krachtig en neerwaarts gericht en deze laatste maand van 2018 kan naar mijn mening nog steeds zorgen voor een structurele neerwaartse doorbraak van de bullmarkt zoals we die kenden sinds begin 2009. De eerste speldenprik werd eind vorige week al uitgedeeld met de eerste intraday beweging onder de 500 punten. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

496,65 / 490 / 486 / 481

500 – 501 / 506,90 / 511 / 516 / 518,70


Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 7 december 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Structurele doorbraak cruciale zone 500 – 501 in de komende dagen? 

De belangrijkste en cruciale zone die structureel gebroken moet worden om een definitief einde te maken aan de bijna 10 jaar durende bullmarkt is bij 500 – 501 te vinden. Deze zone werd eind vorige week al kortstondig gebroken als eerste speldenprik. In deze zone liggen de bodem van vorige maand en de sinds begin 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Verder is hier het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau te vinden van de voormalige en 2 jaar durende zeer krachtige opgaande versteiling tussen de 378-bodem en de top van begin dit jaar. Het jaar 2018 is te zien als een overgangsjaar tussen een bullmarkt en de door mij verwachte bearmarkt. Ik kijk daarbij niet naar de procentuele bewegingen maar alleen naar de trends. Ik geef sinds begin 2018 al aan dat deze kans van een draai in het langetermijnbeeld realistisch is waarbij we al zagen dat de bovenkant van het sinds 2009 stijgende trendkanaal niet meer werd behaald. Dit wees op vermoeidheid in de stijgende langetermijntrend. Verder werd begin dit jaar de 2 jaar durende opgaande trend (vanaf de 378-bodem) neerwaarts gebroken wat een eerste duidelijke verslechtering betekende in januari dit jaar. Hierna volgde een lange en zeer brede zijwaartse consolidatie waarbij een meervoudige toppenzone werd ontwikkeld rond de 574. Bij elke top werd een groot toppatroon in de maandgrafiek gevormd, een bearish engulfing, een shooting star en in augustus werd nog een dark cloud cover afgerond. Medio augustus werd de opgaande bodemlijn langs de bodems van de eerdere correcties van dit jaar gebroken. Dit betekende destijds de eerste verlaging in jaren van mijn langetermijnvisie naar ‘Neutral’. Een verdere verlaging hangt nu in de lucht zodra de genoemde zone bij 500 – 501 structureel wordt gebroken. Zoals vaak vermeld, lijkt dit slechts een kwestie van tijd. Veel indices hebben in de afgelopen maanden inmiddels hun stijgende langetermijnbodemlijnen al gebroken en bevinden zich in een dalende langetermijntrend, zoals de Duitse DAX en de STOXX Europe 600 Index. De AEX zal binnenkort naar mijn mening volgen. In mijn visie voor 2019 heb ik aangegeven dat mijn doelzone voor 2019 is te vinden bij 400 – 410. Er is dus nog genoeg neerwaarts potentieel voor het komende jaar. Hoelang en tot waar een bearmarkt zal doorzetten, is echter onmogelijk aan te geven.

Voorzetting krachtige dalende trend in 2019 richting de 400 – 410? 

Bij de vorming van de 3e en laatste top in de zone rond de 574 in juli werd een dalende trend ingezet. Inmiddels is een duidelijk patroon van lagere toppen te zien. Raakpunten zijn te vinden bij 565,60 en 554,20. Verder werd een week geleden bij 530 bijna het 4e raakpunt bewerkstelligd. Deze dalende toppenlijn is vandaag te vinden bij 530,50. Deze toppenlijn maakt onderdeel uit van een brede dalende trend waarvan de onderkant momenteel bij 486 ligt. Voor de komende week moeten we dus bezien of de cruciale steunzone bij 500 – 501 structureel wordt gebroken, waarna de volgende fase in de dalende trend kan starten. Een beweging hierna naar in eerste instantie de 486 zou dan in een kort tijdsbestek mogelijk zijn. Onderliggende steunpunten zijn verder nog te vinden bij 481 en 477. Maar ook voor 2019 geldt dat bij een vervolg van de dalende trend de tussentijdse herstelbewegingen fors kunnen zijn. Weerstanden in het kortetermijnbeeld zijn verder te vinden bij een recente bodem van 506,90 en de forse (en 2e) neerwaartse gap die eind vorige week op de borden werd gezet tussen de 511 en 516. Zolang deze gap (deels) open blijft staan in de komende week, lijkt een snel en structureel vervolg onder de zone 500 – 501 binnenkort realistisch. Vandaag lijkt de AEX opnieuw onder de 500 – 501 zone te openen. Wordt dit een volgende en tijdelijke speldenprik, of weet de AEX een structurele beweging hieronder te bewerkstelligen waarna mijn langetermijnopinie verder zal worden verlaagd? De neerwaartse druk blijft groot en ik verwacht een voorzetting van de dalende trend in de laatste handelsweken van 2018. 

Grafiek AEX-Index op maandbasis

Grafiek Xetra DAX op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 7 december 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 449,9 op AEX 9,8 5,07 5,09 +0,79 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 401,13 op AEX 5,0 9,95 9,97 +0,50 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 539,0 op AEX 9,9 5,06 5,07 -0,98 % Koop Sprinter
Sprinter Short 587,0 op AEX 5,0 10,04 10,05 -0,50 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op maandag 10 december 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.