Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Volgende lagere top gezet?

vrijdag 14 december 2018

Is de begin deze week gestarte herstelbeweging alweer ten einde gekomen? Deze kans is zeker realistisch. Er werd een klein toppatroon gevormd en de eerdere neerwaartse gap staat nog open. 

Volgende week is alweer de laatste volledige handelsweek van dit jaar, waarna door de feestdagen nog een gebroken handelsweek volgt. De kans dat de AEX het jaar afsluit met een jaarslot onder de al eerder gebroken cruciale steunzone van 501 – 503 acht ik zeker mogelijk. De recente slotdoorbraak onder deze zone zorgde ervoor dat ik voor het eerst in ongeveer 11 jaar tijd mijn langetermijnopinie weer heb verlaagd naar Short. In augustus volgde de eerste verlaging van Long naar Neutral. Dit betekent naar mijn mening dat de bijna 10 jaar durende bullmarkt ten einde is gekomen en de verwachtingen voor 2019 aanzienlijk lager liggen. Mijn doelzone voor 2019 is te vinden bij de zone 400 – 410. De doorbraak onder de genoemde cruciale steunzone betekende een doorbraak onder de sinds 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Deze bodemlijn ligt momenteel alweer rond de 503. Verder zagen we vanaf de 378-bodem van begin 2016 een opwaartse versteiling binnen de grenzen van de stijgende langetermijntrend. Deze beweging zorgde uiteindelijk voor een stijging van ruim 50% zonder grotere correcties. Het beperkte aantal correcties bleven ook telkens beperkt tot een tegenreactie van ongeveer 5% tot 6%. Dit zorgde voor een periode van euforie, een steeds steilere opgaande trend waarbij elke kleine terugval door beleggers werd gezien als ‘forse’ correctie en ‘instapgelegenheid’. Een dergelijke periode van euforie zijn vaak de eerste aanwijzingen voor het einde van een krachtige trend. Deze versteiling werd begin dit jaar al neerwaarts beëindigd.

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Short

501 – 503 / 493,60 / 490 / 485 / 481

511,85 / 516 / 518,70 / 519 / 522,30

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 13 december 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Vervolg bearmarkt in 2019 richting zone 400 – 410? 

In de eerste 7 maanden van dit jaar werd een drievoudige toppenzone gevormd rond de 574 punten. Elke top ging daarbij gepaard met de vorming van een groot toppatroon in de maandgrafiek, zo werd begin dit jaar een bearish engulfing gevormd, in mei een shooting star en de maand augustus werd afgesloten met een dark cloud cover. De kortstondige doorbraak en verhoging van de jaartop in juli naar 576,90 was slechts een overshoot. Na elke top werd een (forse) correctie gestart. Begin dit jaar viel de AEX in een kort tijdsbestek en in een vrije val terug naar de 516 waar een meervoudige bodemzone werd gevormd. Dit zorgde voor de bandbreedte van het 9 maanden durende topvormingsproces. Dit was ook de eerste forsere correctie van precies 10% sinds begin 2016. In veel andere Europese indices zagen we overigens geen vorming van een meervoudige toppenzone in de eerste helft van 2018. Daar werd na de vorming van de jaartop begin 2018 een patroon van lagere toppen ontwikkeld. Dit zorgde er verder voor dat veel van deze indices al aanzienlijk eerder dan de AEX hun sinds 2009 stijgende bodemlijn braken. Begin dit jaar zagen we ook de neerwaartse doorbraak van de sinds 2016 stijgende bodemlijn, een eerste duidelijke verzwakking in het langetermijnbeeld. Na de vorming van de juli-top is een lange en forse correctieve beweging gestart waar de AEX zich nog steeds in bevindt. Inmiddels zien we een groot aantal raakpunten en lagere toppen binnen de grenzen van dit dalende trendkanaal. Dit kanaal zorgde ook voor de recente neerwaartse afronding van de bijna 10 jaar durende bullmarkt. Buiten de jaartop van juli zijn er lagere toppen gevormd bij 565,60, de 554,20 en de recente toppenzone 530 – 534,20. Tijdens deze tot op heden 4 maanden durende dalende trend zien we verder een aantal vrije val bewegingen die zorgden voor neerwaartse versteilingen. De meest recente versteiling was begin december waarbij de AEX in een week tijd ruim 35 punten terugval tot ruim onder de 500 punten. Ook hebben we enkele maanden geleden een klassieke dead cross in de AEX gezien.. De dead cross van medio oktober is nog steeds valide waarbij het 50-daagse gemiddelde door het dalende 200-daags gemiddelde zakte, een krachtige bevestiging van de neerwaartse trend.

Eerdere neerwaartse gap blijft grotendeels openstaan tot aan de 516 

In zowel 2017 als in 2018 hebben we een lange periode van euforie gezien in de aandelenmarkten, een risicosignaal. Momenteel lijkt er een periode van ontkenning te zijn aangebroken. Veel beleggers en analisten gaan nog steeds uit van een opwaarts vervolg van de aandelenmarkten in het komende jaar, wat mijn mening sterkt dat de dalende trend een volgende fase kan ingaan. Pas een structureel slot boven de zone 530 – 534,20 kan ervoor zorgen dat de krachtige neerwaartse druk wordt getemperd. De trend blijft dan wel neerwaarts maar het zal dan aanzienlijk langer kunnen duren voordat de AEX zijn neerwaartse weg naar lagere niveaus vervolgd. Hoe staat het kortetermijnbeeld ervoor? In de afgelopen twee dagen stokte de opleving vanaf de recent lagere jaarbodem (493,60) rond de 511,85. Hierdoor werd de eerdere neerwaartse gap teruggetest en bleef deze gap grotendeels open. Ik gaf eerder al aan dat zolang deze gap open zou blijven staan, de neerwaartse druk weer snel kon worden opgevoerd. Deze gap staat nu nog open tussen de 511,85 en 516. Een eventuele sluiting van deze gap zou meer ruimte vrijmaken richting de volgende neerwaartse gap tussen de 518,70 en 522,30 waarbinnen ook het dalende 50-daags gemiddelde bij 519 is te vinden. Met de vorming van het toppatroon van gisteren lijkt de volgende lagere top in het zeerkortetermijnbeeld te zijn gevormd en kan de neerwaartse druk weer worden opgevoerd. Vandaag lijkt de AEX de druk op de zone 501 – 503 weer te kunnen gaan opvoeren. De weg richting lagere niveaus staat open. 

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 514,97 op AEX 10,0 5,63 5,65 +1,62 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 458,23 op AEX 5,0 11,32 11,34 +0,89 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 624,52 op AEX 10,3 5,59 5,61 -1,75 % Koop Sprinter
Sprinter Short 670,0 op AEX 5,0 11,35 11,36 -0,87 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op vrijdag 14 december 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.