Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Topvormingsscenario blijft kansrijk

donderdag 28 maart 2019

Na de vorming van meerdere toppatronen en de neerwaartse doorbraak onder de sinds december stijgende bodemlijn zet de AEX nog niet neerwaarts door. Toch blijft dit naar mijn mening een kansrijk scenario.    

De grote vraag voor de komende tijd is of de AEX bij 555,55 zijn top heeft gezet. Er werden in de afgelopen week meerdere toppatronen gevormd. Ook werd de sinds december stijgende bodemlijn neerwaarts gebroken. In de afgelopen twee handelsdagen bleef de AEX hangen rond deze voormalige stijgende bodemlijn en zette zijn neerwaartse beweging nog niet krachtig door. Deze opgaande bodemlijn loopt langs de bodem van 472,20 (eind december) en de bodem van begin maart bij 529,70. Deze bodem van begin maart was het dieptepunt van een beperkte neerwaartse beweging na een eerdere neerwaartse doorbraak van een aanzienlijk steilere opgaande beweging. Deze neerwaartse beweging werd destijds niet doorgezet maar bleek juist het startpunt van een volgende krachtige opgaande beweging in een zeer kort tijdsbestek naar de recente 555,55 top. Met de vorming van deze top werden alweer de toppen van vorig jaar oktober getest. Die top ligt bij 554,30 en werd alleen intraday kortstondig gebroken. Een structureel slot boven deze weerstand zou de opwaartse weg vrijmaken voor een beweging naar de 564 tot mogelijk de toppenzone van vorig jaar bij 574 – 576,90. In dat scenario zou er sprake zijn van een voortzetting van het brede en begin vorig jaar ingezette zijwaartse fase. Ondanks dat we deze kans niet mogen uitsluiten, werden vorig jaar een behoorlijk aantal signalen gegeven die al het einde van de voormalige en bijna 10 jaar durende bullmarkt aangaven. Ik acht de kans groot dat de lange dalende trend in het komende jaar zal worden voortgezet. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Short

538,70 / 537 / 534,60 / 533 / 529,70

546,20 / 552,50 / 554,30 / 555,55

Klassieke terugtest naar neklijn van zeer groot toppatroon in de Xetra DAX 

De meeste indices braken in het laatste kwartaal van vorig jaar door hun stijgende langetermijntrend (bullmarkt). Dit betekende het einde van de bijna 10 jaar durende bullmarkt. Voorafgaand aan deze beëindiging zagen we in de AEX een groot topvormingsproces waarbij uiteindelijk een drievoudige toppenzone werd gevormd rond de 574. Elke top ging daarbij gepaard met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek, zo werden een bearish engulfing, een shooting star en een dark cloud cover gevormd. Pas in het laatste kwartaal van vorig jaar werd dit proces neerwaarts afgerond waarbij ook de sinds begin 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek neerwaarts werd gebroken. In veel andere Europese indices zagen we al sinds 2017 de ontwikkeling van grote toppatronen. Zo werd in de Duitse Xetra DAX een zeer groot hoofd-schouderpatroon gevormd. De huidige en zeer krachtige herstelbeweging sinds eind december zorgt daarbij voor de klassiek terugtest (pullback) naar de neklijn van dit grote toppatroon. Zolang de DAX onder deze neklijn weet te blijven, is er sprake van een forse maar normale terugtest waarbij een volgende lagere top wordt gevormd. In de AEX is de herstelbeweging sinds de decemberbodem bij 472,20 tot aan de recente 555,55 een van de krachtigste opgaande bewegingen in een dergelijk kort tijdsbestek van de afgelopen jaren. Eind vorig jaar had ik een herstelbeweging tot ongeveer de zone 511 – 517 verwacht. De doorbraak hierboven zette de volgende opwaartse versnelling in. We zien ook dat er weer veel euforie in de markt aanwezig is onder beleggers. Toch is deze opwaartse beweging nog steeds te vergelijken met de krachtige herstelbeweging die we in 2007 – 2008 zagen tot net boven het 200-daags gemiddelde. Het huidige proces duurt wel langer dan destijds. Ook de aanstaande en waarschijnlijk onvermijdelijke opwaartse crossing tussen het 50-daags en 200-daags gemiddelde zal de euforie verder laten doen toenemen. Toch is dit naar mijn mening geen signaal dat een nieuwe bullmarkt is gestart. Bij dit soort zeer krachtige en langdurige herstelbewegingen in een dalende tendens zijn dergelijke crossings niet te vermijden. Het is wel belangrijk dat de AEX binnenkort weer onder deze gemiddelden weet te komen. De neerwaartse bewegingen zullen wel in het langere technische beeld minder steil gaan verlopen dan eerder verwacht door deze herstelbeweging. Het zal dus langer duren voordat de AEX de bodem van 472,20 weer onder druk kan zetten. Een dergelijke beweging verwacht ik overigens nog wel in de loop van dit jaar, de langere visie blijft dus neerwaarts gericht.

Groot aantal toppatronen gevormd in het kortetermijnbeeld 

In de afgelopen week zagen we de vorming van opnieuw een hogere jaartop bij 555,55. Wel werden hier een behoorlijk aantal toppatronen gevormd. Zo werd een shooting star gevormd op deze dag. Dit patroon maakte deel uit van een meerdaagse en minder vaak voorkomende evening star. Eind vorige week werd verder nog een bearish engulfing gevormd waarmee op de weekgrafiek ook nog een dark cloud cover werd gevormd. Deze patronen worden pas boven de 555,55 opgeheven. De doorbraak onder de opgaande bodemlijn gaf meer bevestiging voor de vorming van een top in het middellangetermijnbeeld. Definitieve bevestiging treedt echter pas op onder de vorige belangrijke bodem die bij 529,70 is te vinden. Bovenliggende steunpunten zijn verder nog te vinden bij 537 en bij het 50-daags en 200-daags gemiddelde van respectievelijk 533 en 534,60. Door de beperkte afstand tussen deze niveaus is een positieve crossing onvermijdelijk. Eerste steunpunt ligt nu bij de bodem van deze week van 538,70. Weerstand is nu te vinden bij de voormalige opgaande bodemlijn van 546,20. Daarboven ligt verder nog de 552,50, de oktobertop van 554,30 en de huidige jaartop van 555,55. Verder zien we ook nog steeds duidelijke negatieve divergentie in de RSI en MACD sinds medio februari, geen indicatie voor een structurele verdere stijging in de komende periode. 

Technische analyse maakt deel uit van de risicoanalyse van het ING Investment Office

Risicobarometer ING Investment Office

Signaal

=

 

 

Macro-economie

=

 

Voorzichtige positieve signalen na zwakke periode

Liquiditeit/ rente

+

 

Centrale banken zijn meer 'dovish' geworden

Waardering

=

 

Ondanks koersherstel lager dan gemiddelde waardering aandelen

Sentiment¹

=

 

Van zeer negatief begin dit jaar naar neutraal

Technische analyse²

-

 

Topsignalen aandelen na sterke rally in eerste maanden

1 Contra-indicator, zeer negatief sentiment kan beoordeeld worden als positief. ² Technische analyse (TA) is een manier om de koersontwikkeling op financiële markten te voorspellen en is één van de signalen die onze risicobarometer stuurt. Alle signalen (waaronder het TA-signaal) worden onafhankelijk van elkaar bepaald en opgeteld tot één (totaal) risicosignaal. Dit signaal is bepalend voor onze tactische assetallocatie. 

Meer weten over technische analyse?

Zie onze uitleg van technische begrippen.


Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 519,78 op AEX 9,9 5,75 5,77 +0,88 % Koop Sprinter
Sprinter Long 471,0 op AEX 5,0 11,47 11,48 +0,44 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 632,03 op AEX 10,0 5,76 5,78 -1,20 % Koop Sprinter
Sprinter Short 677,0 op AEX 5,0 11,48 11,49 -0,61 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 28 maart 2019 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.