Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Hoofd-schouderpatroon

donderdag 23 mei 2019

Na de recente vorming van de drievoudige lagere top bij 559 gaat de AEX gestaag richting lagere niveaus. Pas een beweging onder de vorige bodem bij 543,60 zal de 1e lagere top bevestigen en meer neerwaartse ruimte vrijmaken.          

De kans is naar mijn mening groot dat de AEX in de komende tijd zijn ingeslagen neerwaartse weg zal vervolgen naar lagere niveaus. De huidige terugval vanaf de 572 top is de grootste terugval tot op heden van dit jaar. Ondanks dat de huidige terugval nog steeds beperkt is (minder dan 30 punten) is het natuurlijk wel opvallend dat dit pas de 3e terugval van 2019 is in vijf maanden tijd. De eerdere terugvallen waren zeer klein (minder dan 3%) en vonden beiden in maart plaats. In de eerste vier maanden zagen we een zeer krachtige opgaande beweging van ongeveer 100 punten. Een dergelijk krachtige beweging hebben we in de afgelopen jaren niet meer gezien in zo’n kort tijdsbestek. De euforie onder beleggers en analisten werd de afgelopen tijd steeds groter en was vergelijkbaar met de euforie die we tot begin 2018 zagen. Ik acht de kans groot dat in de rest van dit jaar het topvormingsproces een neerwaarts vervolg zal krijgen en mogelijk nog dit jaar de bodem van eind vorig jaar onder druk gezet kan worden. Deze bodem is te vinden bij 472,20 en was eind december het startpunt van de recent afgebroken herstelbeweging. Deze herstelbeweging zorgde voor een terugtest naar de drievoudige toppenzone van vorig jaar bij 574 – 577. Deze toppenzone werd in de eerste zes maanden van 2018 gevormd waarbij elke top gepaard ging met een groot toppatroon in de maandgrafiek. Met de hertest van deze zone is een bredere zone bij 572 – 577 ontstaan die door de hertest nog sterker is geworden. Wel zorgde deze herstelbeweging voor een voortzetting van het topvormingsproces sinds begin 2018 ondanks dat eind vorig jaar de bijna 10 jaar durende bullmarkt al werd afgebroken. 


korte termijn

lange termijn

Steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Short

543,60 / 538,70 / 534,30 / 529,70

555,90 / 558,90 / 564,30 / 566,50

Veel topvormingssignalen en realistische kans op verder neerwaarts vervolg in de komende periode 

Medio februari zagen we duidelijke risicosignalen ontstaan. Zo werd sinds die tijd een situatie van negatieve divergentie ontwikkeld in de RSI en MACD. Deze indicatoren hadden in februari nog hun toppen van de afgelopen jaren getest. Na deze top in februari testte de RSI deze top opnieuw maar vormde de MACD lagere toppen. Tesamen met de hogere toppen in de AEX zelf was daarmee een situatie van negatieve divergentie ontstaan. De definitieve signalen moeten echter vanuit de grafiek zelf komen. Na de hertest van de toppenzone van vorig jaar brak de AEX door zijn sinds eind vorig jaar stijgende bodemlijn. Bevestiging van deze doorbraak en vorming van een top vond plaats met de beweging onder de meest recente bodem bij 558,90. Tot op heden werd een bodem geplaatst bij 543,60 waarna de recente terugtest naar de voormalige bodem bij 558,90 plaatsvond. Hier werd een drievoudige (lagere) top gevormd. Deze lagere top wordt echter pas bevestigd onder de 543,60. Deze verwachte beweging in de komende tijd zorgt er verder ook voor dat een groot hoofd-schoudertoppatroon wordt geactiveerd dat sinds medio maart in ontwikkeling is. Vanuit dit patroon is dan voor de komende maanden een koersdoel te berekenen van ongeveer 515. Buiten al deze patronen zagen we ook de ontwikkeling van een stijgende wig in de afgelopen maanden. Deze werd op de 1e handelsdag van mei neerwaarts gebroken met een doel voor de komende weken van 529,70 (beginpunt van de stijgende wig). Er zijn dus veel signalen gegeven en patronen afgerond danwel in ontwikkeling die wijzen op de vorming van een zeer belangrijke top en een verder neerwaarts vervolg in de komende maanden van de AEX. Dezelfde neerwaartse doorbraken en afrondingen van terugtesten zien we verder ook in veel andere indices. Ondanks dat de herstelbeweging in de eerste vier maanden van dit jaar aanzienlijk krachtiger was dan ik had verwacht, blijft het langetermijnbeeld negatief. De sinds 2009 aanwezige bullmarkt werd in het laatste kwartaal van 2018 neerwaarts gebroken wat het eindsignaal betekende van deze voormalige bullmarkt. Dit gebeurde op de logaritmische maandgrafiek. De verdere neergang kreeg begin dit jaar echter geen vervolg wat uiteindelijk zorgde voor een voortzetting van het grote topvormingsproces. Toch verwacht ik een voortzetting in de rest van dit jaar van de neerwaartse tendens. Waar liggen de belangrijkste punten voor de komende tijd? Aan de bovenkant ligt als eerste punt het afvlakkende 50-daags gemiddelde bij 555,90. Daarboven ligt de recent gevormde hertest en potentiele lagere top bij 559. Boven de 559 ontstaat meer opwaartse ruimte naar 564,30 en hoger. Aan de onderkant ligt een belangrijk steunpunt bij 543,60. Daaronder wordt de lagere top bevestigd en een groot hoofd-schouderpatroon geactiveerd. In dat scenario liggen de eerstvolgende richtpunten bij 529,70 en 515. Volgende steunpunten onder de 543,60 zijn te vinden bij het neerwaarts gedraaide 200-daags gemiddelde van 534,30 en 538,70. Voor de komende week eerst maar eens bezien of de AEX de 543,60 verder onder druk kan zetten en mogelijk al neerwaarts kan doorbreken.

Technische analyse maakt deel uit van de risicoanalyse van het ING Investment Office

Risicobarometer ING Investment Office

Signaal

=

 

 

Macro-economie

=

 

Voorzichtige positieve signalen na zwakke periode

Liquiditeit/ rente

+

 

Centrale banken zijn meer 'dovish' geworden

Waardering

=

 

Ondanks koersherstel lager dan gemiddelde waardering aandelen

Sentiment¹

=

 

Van zeer negatief begin dit jaar naar neutraal

Technische analyse²

-

 

Topsignalen aandelen na sterke rally in eerste maanden

1 Contra-indicator, zeer negatief sentiment kan beoordeeld worden als positief. ² Technische analyse (TA) is een manier om de koersontwikkeling op financiële markten te voorspellen en is één van de signalen die onze risicobarometer stuurt. Alle signalen (waaronder het TA-signaal) worden onafhankelijk van elkaar bepaald en opgeteld tot één (totaal) risicosignaal. Dit signaal is bepalend voor onze tactische assetallocatie. 

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 521,01 op AEX 10,0 5,78 5,80 -0,17 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 463,38 op AEX 5,0 11,53 11,55 -0,09 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 633,24 op AEX 10,0 5,72 5,74 +0,17 % Koop Sprinter
Sprinter Short 678,0 op AEX 5,0 11,44 11,45 +0,09 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 23 mei 2019 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.