Auteur

Simon Wiersma
Investment Manager

Dagbericht beleggen Achtbaanrit op de aandelenmarkten

donderdag 8 augustus 2019

Wat een dag. We hebben niets teveel gezegd met onze verwachting voor volatiele markten, en dat is nog een understatement. Aandelenkoersen en obligatierentes gingen op en neer alsof ze in een achtbaan zaten. 

Renteverlaging Fed vindt navolging

Waarover ik gisteren niet in het Dagbericht heb geschreven, is de groter dan verwachte renteverlaging door de centrale bank van Nieuw-Zeeland. Die heeft de beleidsrente onverwacht met 0,50% verlaagd naar 1%. Maar ook de centrale banken van India (-0,35%) en Thailand (-0,25%) verrasten de markt met renteverlagingen. Hiermee lijkt de rentestap van de Amerikaanse Fed van vorige week, die de eerste verlaging in tien jaar doorvoerde, snel navolging te krijgen of zelfs te worden overtroffen. De reden die de centrale banken voor hun stimulerende acties aangeven, is dat ze vooral preventief handelen voor de (mogelijke) negatieve effecten van de handelsoorlog. Want op dit moment draait de economie van Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld nog erg goed. We moeten wennen aan dit nieuwe, proactieve beleid. Tot de wereldwijde crisis van ruim tien jaar geleden waren we gewend dat centrale banken alleen reageerden op zaken die al waren gebeurd.
    
Dilemma voor beleggers

Beleggers worden hierdoor geconfronteerd met een dilemma. Enerzijds zijn lagere rentes goed voor de economische groei, anderzijds neemt de angst voor een recessie weer toe. Want waarom zouden centrale banken anders de rentes verlagen?

Stemming slaat om op aandelenmarkten… 
 
Het effect op de obligatiemarkt is eenduidig: rentes gaan verder omlaag. Althans, dat was gisteren de duidelijkste beweging. In eerste instantie reageerden aandelenbeurzen positief, mede geholpen door wat meevallende bedrijfsresultaten. Na een voorzichtig hogere opening, liepen de Europese aandelenmarkten tot vlak na het middaguur steeds verder op tot een winst van zo'n 1,5%. Rond twee uur draaide de stemming echter. Door de verder dalende rentes, mogelijk veroorzaakt doordat sommige beleggers in een soort paniekreactie staatsobligaties aan het kopen waren, nam de angst voor een mogelijk recessiescenario toe. 

… door angst voor inverse rentecurve in VS

De aanleiding voor de start van een verkoopgolf  op de aandelenmarkten leek een verdere vervlakking van de Amerikaanse rentecurve. Het verschil tussen de Amerikaanse 10- en 2-jaarsrente zakte rond twee uur tot onder de 10 basispunten (0,10%), het laagste niveau sinds juni 2007. Wanneer de 10-jaarsrente onder de 2-jaarsrente komt (een ‘inverse’ rentecurve), wordt dit door veel beleggers gezien als een zeer betrouwbare recessie-indicator. Onze mening is wat genuanceerder, maar het lijkt erop dat veel beleggers, mogelijk handelend op basis van algoritmes, tot verkoop overgingen. 

Trump zet Fed onder druk

Het hielp ook niet dat president Trump maar weer eens een beschuldigende ‘tweet’ richting de Fed uitstuurde. Hij verwijt de centrale bank dat ze de rente te langzaam en te weinig verlaagt. Zijn druk op de Fed zal met de acties van de andere centrale banken voorlopig niet minder worden… 

Angst voor recessie voorlopig ongegrond

Door de sterk gedaalde rentes is de discussie over het oorzakelijk verband tussen lagere rentes en recessievoorspellingen weer hevig opgelaaid. Zijn die sterk dalende rentes nu het gevolg van afnemende economische groei, of gaat de groei nog veel verder afnemen doordat we nu steeds lagere rentes zien? Over het eerste zijn we het eens: de economische groei neemt al een tijdje af. Wat nog eens wordt versterkt door de handelsoorlog. Maar we verwachten vooralsnog geen recessie op de korte termijn. Vooral door de hoge consumentenbestedingen (dankzij de sterke arbeids- en huizenmarkt) blijft de groei redelijk op peil. Het echte risico voor de aandelenmarkten is wanneer sterke koersdalingen en zorgen over de handelsoorlog een negatieve invloed krijgen op de reële economie. Bijvoorbeeld wanneer een lager consumentenvertrouwen leidt tot lagere bestedingen. De angst voor een recessie kan uiteindelijk dan ook werkelijkheid worden (ook wel een ‘self fulfilling prophecy’ genoemd). Hiervan zien we op dit moment echter nog weinig bewijs.

Beleggers voel zich beter bij hogere koersen…

Dan de positieve kant van lagere rentes. Of het echt helpt om de reële economie een zet in de rug te geven, valt te bezien. Wij zijn ervan overtuigd dat mensen niet meer gaan besteden als de rente steeds verder zakt. Om inflatie aan te wakkeren, moet je de ‘prijs’ van geld, de rente, juist verhogen. Dat heeft niets te maken met ratio, maar met hoe de psyche of de emotie bij veel mensen werkt. Zo voelen veel beleggers zich comfortabeler om bij steeds hogere koersen te kopen dan bij steeds lagere koersen. Dat klinkt raar, maar is heel erg waar. En dat geld ook voor veel professionele beleggers.

… en laten zich vaak leiden door emotie  

Feit is dat lagere rentes leiden tot hogere risicopremies op aandelen (en andere risicovolle beleggingscategorieën). Dat maakt het beleggen in aandelen juist relatief aantrekkelijk, helemaal wanneer de winstgroei van bedrijven niet sterk onder druk komt, of minder dan verwacht. Beleggers waren gisteren duidelijk nog niet overtuigd welke richting het op zal gaan, en laten zich de laatste dagen vooral leiden door emotie. Angst in dit geval. De koersbewegingen leken wel op die van het balletje in een flipperkast. En de nervositeit van de 'flipperkastspelers' was bijna voelbaar.

Europese aandelen sluiten toch hoger

Na een iets hogere opening klommen de koersen van de Europese aandelenbeurzen steeds verder omhoog, om na een tijdelijke dip toch hoger te sluiten. De Stoxx Europe 600-index sloot uiteindelijk 0,24% hoger. Of hiermee de bodem waarover we gisteren schreven is gezet is lastig te zeggen, maar ik heb het idee dat de grootste angsthazen het 'speelveld' inmiddels wel hebben verlaten. Positief is dat we vaak een piek in de volatiliteit zien net voordat de markt draait. De obligatiemarkt werd vooral gedreven door de enorme vlucht naar ‘veilige havens', waartoe Italiaanse, Spaanse, Portugese en Griekse staatsobligaties tegenwoordig ook behoren, met fors lagere rentes als gevolg. De Duitse 10-jaarsrente daalde met nog eens 4 basispunten naar -0,58%, na eerder even de -0,60% te hebben aangetikt. De prijs van een vat olie dook gisteren verder omlaag, na het bericht dat de Amerikaanse olievoorraden groter waren dan verwacht, en is inmiddels in een ‘bearmarkt’ terechtgekomen. 
 
Koersen op Wall Street in achtbaan

Hoewel het er lange tijd op leek dat de Amerikaanse aandelenbeurzen ook hoger zouden openen, draaide het sentiment rond een uur of twee dus als een blad aan een boom. Wall Street opende flink lager, en de rentes op Amerikaanse staatsobligaties bereikten nieuwe dieptepunten. De Amerikaanse 10-jaarsrente dook zelfs even onder de 1,60%. Maar gedurende de handelsdag draaide de stemming langzaam maar zeker. Aandelenkoersen veerden op, net als de rentes. De 10-jaarsrente sloot zelfs 3 basispunten hoger op 1,73%. De S&P 500-index eindigde 0,1% hoger, na eerder bijna 2% lager te hebben gestaan. De Nasdaq-index sloot met een winst van 0,4%, na een aanvankelijk verlies van ruim 1,6%. Dit zijn geen normale bewegingen en hebben veel weg van capitulatie. Hopelijk keert de rust snel weer enigszins terug. 

 Aziatische beurzen noteren hoger
         
De positieve draai op Wall Street krijgt vanmorgen een vervolg op de beurzen in Azië die, met een enkele uitzondering, op dit moment allemaal groen kleuren. De Nikkei-index koerst 0,5% hoger en de Hang Seng-index wint 0,7%. De beurzen op het vasteland van China noteren rond 1% hoger. Het sentiment wordt gesteund door beter dan verwachte handelscijfers uit China. De export is in juli met 3,3% gestegen op jaarbasis, waar analisten rekenden op een daling van 1%. De import daalde met 5,6%, maar veel minder dan de verwachte -9%. Dit wijst op een aantrekkende groei van de Chinese economie en dat is belangrijk voor de rest van de wereld. We gaan dan ook niet uit van een recessie op korte termijn. Ten slotte herstelt ook de olieprijs met zo'n 3%, na uitlatingen van Saoedi-Arabië om de daling van olieprijs een halt toe te roepen. Concrete maatregelen zijn nog niet aangekondigd.

Agenda van vandaag
 
Op de agenda voor vandaag staan onder andere industriële productiecijfers uit Spanje en de wekelijkse uitkeringsaanvragen in de VS. Het kwartaalcijferseizoen wordt vervolgd met cijfers van onder andere Novozymes, SBM Offshore, Aviva, Adidas, Adecco, KBC, Kraft Heinz, Viacom en Uber.

Fijne dag!

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Long 2786,0 op S&P 500 9,9 2,71 2,74 +0,37 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 2420,14 op S&P 500 5,0 5,35 5,38 +0,37 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 3195,0 op S&P 500 10,4 2,57 2,60 -0,39 % Koop Sprinter
Sprinter Short 3531,0 op S&P 500 4,7 5,67 5,70 -0,18 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Simon Wiersma, investmentmanager, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 8 augustus 2019, 07:57 uur door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Sustainalytics, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en/of Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ‘Amerikaanse beleggingswetgeving’). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor ‘U.S. Persons’ in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.