Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Lagere top gevormd?

dinsdag 10 september 2019

De krachtige opgaande zeerkortetermijnbeweging lijkt in de laatste fase te zitten. De kans is naar mijn mening groot dat een nieuwe en lagere top in de maak is waarna de neerwaartse druk in de komende weken kan toenemen.      

Gisteren werd voor het eerst sinds 26 augustus een ‘rode’ candlestick op de borden gezet. Dit betekent dat de slotkoers lager ligt dan de openingskoers. Een dergelijke candlestick was sinds de start van deze krachtige opgaande kortetermijnbeweging niet meer voorgekomen. Deze candlestick zorgde direct ook voor een nipte neerwaartse doorbraak op slotbasis onder de zeer steil opgaande bodemlijn van de afgelopen twee weken. Ook zorgde deze candlestick voor een toppatroon in de daggrafiek, een zogenoemde tweedaagse bearish engulfing. Hiermee zijn de eerste verzwakkingen in het zeerkortetermijnbeeld opgetreden. Ook werd tijdens deze beweging bijna de zware toppenzone getest. Vooral de top van april (572) werd nagenoeg getest met een intraday-top gisteren bij 570,70. Als we daarbij kijken naar het langere technische beeld sinds maart dit jaar, lijkt hiermee een gelijke schouder te ontstaan binnen de contouren van een zeer groot hoofd-schoudertoppatroon. De eerste schouder kende een top bij 572. De neklijn van dit patroon is overigens te vinden bij 534,50. Dit niveau werd slechts drie weken geleden nog getest en onder druk gezet. Om dit patroon te activeren is echter een structurele doorbraak onder de neklijn noodzakelijk waarna een te berekenen koersdoel ontstaat van rond de 470 punten. Dit ligt ongeveer gelijk aan de bodem van eind vorig jaar. Naar mijn mening is de kans reeel dat de AEX deze maand de 2e schouder kan voltooien waarbij de druk op de neklijn bij 534,50 toeneemt. In het langetermijnbeeld blijft mijn visie neerwaarts gericht waarbij in het komende jaar het dieptepunt van 472,20 weer onder druk gezet kan worden. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Short

565 – 566 / 561,50 / 559,80 / 556,50

570,70 / 572 / 574 / 577

Grafiek AEX-index op dagbasis


Vorming van een toppatroon en een neerwaartse doorbraak van de stijgende kortetermijnbodemlijn 

In het langetermijnbeeld is er al sinds begin 2018 sprake van een groot topvormingsproces waarbij een meervoudige toppenzone is ontstaan bij 572 – 577. De doorbraak hierboven in juli dit jaar bleek een valse doorbraak te zijn die al snel weer werd opgeheven. Tijdens de vrije val beweging die begin augustus werd ingezet, werd de belangrijke stijgende middellangetermijnbodemlijn neerwaarts gebroken. Deze bodemlijn liep langs de bodems van 472,20 en 534,50. De huidige opleving van de laatste weken kan daarbij gezien worden als klassieke terugtest naar deze voormalige oplopende steunlijn. Opvallend was verder dat de maand juli opnieuw werd afgesloten met de vorming van een groot toppatroon in de maandgrafiek, een zogenoemde shooting star. Dit jaar hebben tot heden slechts 2 correcties plaatsgevonden van meer dan 5%. De eerste vond plaats in de maand mei waarbij de AEX terugviel vanaf de 572 naar 534,50. Hiermee werd toen precies het 200-daags gemiddelde getest en het eerste (38,2%) Fibonacci-retracementniveau vanaf de 472,20 bodem. De terugval van een maand geleden zorgde voor een grotere correctie van bijna 10% waarbij zowel het 200-daags gemiddelde evenals het 50% niveau werd getest. De huidige opleving moet dan ook naar mijn mening worden gezien als poging voor de vorming van een 1e lagere top, een terugtest naar de voormalige stijgende bodemlijn en de vorming van een 2e schouder in een groot toppatroon sinds maart dit jaar. Met de vorming van een bearish engulfing en de doorbraak onder de zeer korte en steile opgaande bodemlijn, lijkt een top in de maak te zijn en is de kans op een neerwaartse omkeer aanzienlijk toegenomen. Weerstand ligt nu bij de 570,70 (top van bearish engulfing), de 572 en 574. Aan de onderkant is meer ruimte ontstaan. Er zijn twee recente opwaartse gaps te zien tussen de 565 en 566 en tussen de 559,80 en 561,50. In de laatste gap ligt ook het vlakke 50-daags gemiddelde. Bevestiging van een top treedt op onder de 560.

DJ Transport Index: Vorming van de 3e lagere top 

Een van de voorlopende Amerikaanse indices is de DJ Transport Index. Deze index wordt tesamen met onder ander de Semiconductor Index SOX gezien als een indicator voor de andere indices. De top in deze index (all-time high) werd precies een jaar geleden op de borden gezet bij 11.625. Daarna is een patroon van lagere toppen ontstaan waarbij de huidige opleving kan resulteren in de 3e lagere top. De dalende toppenlijn sinds vorig jaar ligt momenteel bij 10.840. Verder staat het 50-daags gemiddelde op het punt een dead cross te maken met het 200-daags gemiddelde. De langere stijgende bodemlijn werd ongeveer een jaar geleden ook gebroken en eenmaal teruggetest. Om het langdurige topvormingsproces af te ronden en een krachtig neerwaarts vervolg in het langetermijnbeeld te starten is een beweging onder de belangrijke horizontale steunlijn van 9.700 noodzakelijk. Dit niveau werd vorige maand nog enkele keren getest maar ook te sterk bevonden. Ik acht de kans groot dat een volgende lagere top in de maak is en de neerwaartse weg in de komende weken kan worden vervolgd waarbij in het laatste kwartaal van dit jaar ook een structurele beweging onder de belangrijke 9.700 puntengrens kan plaatsvinden. Eind vorig jaar vond de eerste duidelijke langetermijnbevestiging al plaats voor een langdurige neerwaartse tendens met een dieptepunt bij 8.640. Dit is onder de 9.700 een eerstvolgend richtpunt, maar een diepere terugval acht ik in het komende handelsjaar realistisch.

Grafiek DJ Transport Index op dagbasis

Technische analyse maakt deel uit van de risicoanalyse van het ING Investment Office

Risicobarometer ING Investment Office

Signaal

=

 

 

Macro-economie

=

 

Synchrone economische groeivertraging, geen krimp

Liquiditeit/ rente

+

 

Fed heeft rente verlaagd en andere centrale banken volgen

Waardering

=

 

‘veilige’ beleggingscategorieën hooggewaardeerd, risicopremies daardoor hoog

Sentiment¹

-

 

In augustus flink negatiever geworden

Technische analyse²

-

 

Topsignalen aandelen na sterke rally in eerste maanden 2019

1 Contra-indicator, zeer negatief sentiment kan beoordeeld worden als positief.
² Technische analyse (TA) is een manier om de koersontwikkeling op financiële markten te voorspellen en is één van de signalen die onze risicobarometer stuurt. Alle signalen (waaronder het TA-signaal) worden onafhankelijk van elkaar bepaald en opgeteld tot één (totaal) risicosignaal. Dit signaal is bepalend voor onze tactische assetallocatie. 

Meer weten over technische analyse?

Zie onze uitleg van technische begrippen

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 540,01 op AEX 10,0 5,94 5,96 -0,67 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 480,5 op AEX 5,0 11,90 11,92 -0,25 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 648,0 op AEX 11,6 5,14 5,16 +0,39 % Koop Sprinter
Sprinter Short 696,0 op AEX 5,3 11,27 11,28 +0,18 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op dinsdag 10 september 2019 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.