Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Laatste fase?

woensdag 20 november 2019

De krachtige opwaartse beweging vanaf de augustus-bodem van 528,70 is nog steeds intact, maar lijkt in de eindfase te zitten. Tijdens deze beweging is de jaartop verder verhoogd tot net boven de 600 punten.           

Deze krachtige opwaartse beweging duurt inmiddels drie maanden vanaf de augustusbodem bij 528,70. Deze augustusbodem werd geplaatst tijdens een eendaagse overshoot onder de belangrijke horizontale bodem van 534,50. Dit dieptepunt werd gevormd tijdens de 2e correctie van 2019. Dit is een zeer klein aantal correcties in een bijna volledig beursjaar. De kans op een 3e correctie in de laatste weken van 2019 blijft overigens nog steeds mogelijk. De 1e correctie vond in mei plaats waarbij de AEX terugviel vanaf de 572 tot aan de 534,50. De 2e correctie in juli-augustus was aanzienlijk forser en bleef net onder de 10% daling. De AEX viel toen terug vanaf de 586,30 tot aan de 528,70. Tijdens de gehele opgaande beweging vanaf de 528,70 bodem in augustus vond slechts één kleine mini-correctie plaats die zorgde voor een hogere bodem bij 553,80. Verder vond in de afgelopen weken een belangrijke opwaartse doorbraak plaats boven de toppenzone van de afgelopen twee jaar. Hij brak door de 586,30 waarna ik mijn kortetermijnopinie verhoogde naar Neutral. Ik acht de kans groot dat deze kortetermijnopinie binnenkort weer wordt verlaagd. Mijn langetermijnopinie houd ik onveranderd op Short staan. Ik acht de kans groot dat de recente doorbraak en huidige bewegingen een zogenoemde overshoot zijn waarbij de AEX (net als veel andere indices) slechts tijdelijk boven de eerdere toppen breekt als eindbeweging van een opwaartse kortetermijntrend. Een dergelijke overshoot staat ook bekend als een blow-off beweging. Ondanks deze hogere toppen geven een aanzienlijk aantal signalen aan dat de kans op een krachtige verdere stijging beperkt is en een grotere kans aanwezig is op een neerwaarts verloop in de komende maanden. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Neutral

Short

595 / 588,50 / 586,30 / 578,80

602,40 / 604 / 610

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 19 november 2019, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Drietal versteilingen in de AEX geven ook een belangrijk risicosignaal aan 

In het langetermijnbeeld zien we al bijna 2 jaar een groot topvormingsproces. De recente doorbraak die leidde tot hogere toppen valt ook nog steeds binnen dit proces. Deze doorbraak had ik zelf niet meer verwacht, maar de opwaartse kracht blijkt in 2019 toch aanzienlijk groter te zijn geworden. Een belangrijk signaal binnen dit proces was de neerwaartse doorbraak in het laatste kwartaal van 2018 door de lange stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Dit betekende destijds het eindsignaal van de bijna 10 jaar durende bullmarkt. In de laatste handelsdagen van 2018 werd toen een bodem geplaatst bij 472,20. De huidige opleving tot net boven de 600 puntengrens is daarbij nog steeds te zien als terugtest richting de voormalige langetermijnbodemlijn. Als we verder kijken naar de naar de stijgende middellangetermijnbodemlijn langs de decemberbodem van 472,20 en de mei-bodem van 534,50 dan werd deze bodemlijn begin augustus gebroken en wordt deze voormalige steunlijn inmiddels ook precies teruggetest. Inmiddels is er met deze doorbraak wel een nieuwe stijgende bodemlijn ontstaan vanaf de 472,20 langs de 528,70-bodem die aanzienlijk minder steil verloopt. Deze bodemlijn ligt momenteel bij 553 en zal uiteindelijk gebroken moeten worden om een krachtig neerwaarts signaal voor de daaropvolgende maanden te verkrijgen. Wat we overigens ook zien is dat er meerdere opwaartse versnellingen zijn ontstaan sinds deze nieuwe stijgende bodemlijn. Buiten de genoemde nieuwe stijgende bodemlijn ontstond een volgende versteiling vanaf de 528,70 langs de 553,80 bodems. Vanaf de 553,80 bodem in oktober ontstond de 3e versteiling die als volgend raakpunt de 575,50 van eind oktober heeft. Binnen een half jaar tijd ontstonden dus drie versteilingen in de opwaartse middellangetermijntenden0 wat naar mijn mening aangeeft dat de risico’s voor een neerwaartse beweging aanzienlijk groot zijn en we zeer alert moeten zijn op een plotselinge en krachtige neerwaartse draai in de AEX. Dit wijst verder ook op een blow-off beweging in de markt. We zien deze bewegingen in veel aandelenindices waarbij er ook geregeld sprake is van een stijgende wig in het kortetermijnbeeld.

Opwaartse ruimte lijkt beperkt. Wees alert op meer neerwaartse signalen 

Buiten deze blow-off signalen zijn er genoeg andere signalen die aangeven dat een duurzaam verder opwaarts vervolg niet realistisch is. Zo geven de intermarktindicatoren (goud, rente, valuta en olieprijs) aan dat een verder opwaarts langetermijn vervolg in de aandelenmarkten niet waarschijnlijk is. Als we overigens de Fibonacci-projectieniveaus toepassen op deze gehele opwaartse beweging zijn deze projecties te vinden bij 610 en 640. Deze vallen samen met de horizontale niveaus uit de jaren 1999 – 2001 waarbij belangrijke punten zijn te vinden bij 610 en 635. Ook de euforie onder beleggers en analisten is tot grote hoogte opgelopen en geeft een contrair signaal. Vanuit de technische indicatoren zien we duidelijke negatieve divergentie in het middellangetermijnbeeld. Dit betekent dat de aandelenmarkten hogere niveaus bereiken, maar de RSI en de MACD lagere toppen vormen. Opvallend is daarbij de neerwaartse crossing in de MACD. Ik gaf eerder al aan dat de kans op een volgende top in de zone 600 – 610 realistisch is. Daarboven ontstaat meer ruimte voor een verder opwaarts vervolg in deze blow-off beweging richting de 635, maar die kans acht ik klein. Als we kijken naar de afgelopen 2 handelsweken dan is de bewegingsruimte zeer klein na de doorbraak boven de 586,30. Zo zien we al 9 kleine body’s in de daggrafiek (zeer beperkte beweeglijkheid). Gisteren werd de jaartop nog verhoogd naar 602,40 maar werd aan het einde van de dag de horizontale bodemlijn van de afgelopen twee weken onder druk gezet. Deze is te vinden bij 595. Daaronder treedt de eerste verzwakking op, maar meer bevestiging dat een top is gezet, treed op onder de meest steile opgaande bodemlijn die dagelijks 1 punt oploopt en vandaag bij 588,50 is te vinden. Hieronder is de kans groot dat de blow-off beweging ten einde is gelopen. Daaronder liggen de eerdere top van 586,30 en de 2e opwaartse versteiling bij 578,80. Onder deze opgaande bodemlijn is de kans groot dat meer druk ontstaat richting de nieuwe en sinds eind vorig jaar opgaande bodemlijn die bij 553 ligt.

Technische analyse maakt deel uit van de risicoanalyse van het ING Investment Office

Risicobarometer ING Investment Office

Signaal

=

 

 

Macro-economie

=/-

 

Verdere groeivertraging, voornamelijk in productiesector

Liquiditeit/ rente

++

 

Centrale banken ‘draaien de geldkraan weer open’

Waardering

=

 

‘veilige’ beleggingscategorieën hooggewaardeerd, risicopremies daardoor hoog

Sentiment¹

-

 

Negatief door tegenvallende groei en (geo)politieke onrust

Technische analyse²

-

 

Topvormingssignalen blijven aanwezig

1 Contra-indicator, zeer negatief sentiment kan beoordeeld worden als positief. ² Technische analyse (TA) is een manier om de koersontwikkeling op financiële markten te voorspellen en is één van de signalen die onze risicobarometer stuurt. Alle signalen (waaronder het TA-signaal) worden onafhankelijk van elkaar bepaald en opgeteld tot één (totaal) risicosignaal. Dit signaal is bepalend voor onze tactische assetallocatie. 

Meer weten over technische analyse?

Zie onze uitleg van technische begrippen

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 518,43 op AEX 10,0 5,71 5,73 +3,06 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 462,22 op AEX 5,0 11,33 11,35 +1,52 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 622,14 op AEX 10,0 5,71 5,73 -2,89 % Koop Sprinter
Sprinter Short 669,0 op AEX 5,0 11,35 11,37 -1,47 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op woensdag 20 november 2019 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.