Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX Euforie in de aandelenmarkten

dinsdag 7 januari 2020

Op de eerste handelsdag van dit nieuwe jaar wist de AEX zijn jaartop verder te verhogen naar een niveau van 613,95. Ondanks deze verhoging lijkt de opgaande beweging in zijn eindfase te zitten.

In het jaar 2019 vond een zeer krachtige opgaande beweging plaats in de aandelenmarkten. In het laatste kwartaal van 2018 werd echter de sinds 2009 stijgende langetermijntrend neerwaarts gebroken waarna een bodem eind december (2018) bij 472,20 op de borden werd gezet. Hiermee kwam de bullmarkt sinds 2009 ten einde. Deze bodem was echter het startpunt van de zeer krachtige opgaande beweging in het jaar 2019. Tijdens deze opgaande beweging vonden vorig jaar slechts een tweetal (beperkte) correctieve tegenreacties plaats. De eerste vond plaats in de maand mei en de 2e en grootste correctie werd eind juli ingezet waarbij de AEX op een haar na 10% daalde. Slechts een tweetal normale correcties in een jaar tijd is redelijk uniek. Dit geeft ook deels aan dat de euforie in de markten naar een zeer hoog niveau is opgelopen (contrair signaal). Ik behoud mijn langetermijnvisie ongewijzigd op ‘Short’ ondanks deze zeer krachtige opgaande beweging, een beweging die ik een jaar geleden zeker niet had verwacht. De stijging sinds december zie ik daarbij als overshoot, een zogenoemde ‘blow-off’ beweging. Tijdens een dergelijke beweging vindt er een krachtige verdere opgaande beweging plaats zonder terugvallen. Dit zijn vaak de laatste opgaande bewegingen van een langere stijgende beweging. Tot hoever een dergelijke blow-off plaatsvindt, is echter niet te zeggen. In het langetermijnbeeld werd de sinds 2009 gestarte bullmarkt eind 2018 neerwaarts gebroken. Het afgelopen jaar is dus niet een vervolg van deze opgaande trend, en naar mijn mening is de kans klein dat er een nieuwe langjarige bullmarkt is gestart. De kans op topvorming in de komende periode waarna een langere dalende trend kan worden gestart, is naar mijn mening groot. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Neutral

Short

602 / 596 – 599 / 593,80

610 / 613,95 / 622

Grafiek AEX-index op dagbasis

Laatste fase van de krachtige sinds december 2018 stijgende middellangetermijntrend 

Vanaf de 2018-bodem bij 472,20 is dus een nieuwe opgaande beweging gestart. Deze beweging is overigens nog steeds te zien als terugtest van een van de langere opgaande bodemlijnen sinds 2009 die in 2018 neerwaarts werden gebroken. Ook zijn er meerdere analisten die vorig jaar een groot omgekeerd hoofd-schouderpatroon in de AEX zagen die eind vorig jaar door zijn neklijn brak. De contouren van dit patroon zijn inderdaad aanwezig, echter is een omgekeerd hoofd-schouderpatroon een bodempatroon en vindt dus niet plaats rond de toppen van een langdurige opgaande beweging. Dit patroon is dus naar mijn mening niet geldig. In de afgelopen periode testte de AEX de toppenzone uit de jaren 1999 – 2001. Hier lagen destijds de toppen van de schouders van een zeer groot en langjarig toppatroon. Deze zone is te vinden bij 600 – 610 waarbij de bovenkant al meerdere keren werd getest maar niet structureel werd gebroken. Overigens ligt hier ook het eerste Fibonacci projectieniveau in het middellangetermijnbeeld. Het tweede projectieniveau ligt overigens bij 635. Zolang er geen verslechteringen optreden, mag een verdere stijging in de komende maanden richting de 635 niet worden uitgesloten. De huidige versnelling werd ingezet na de vorming van de bodem van de 2e correctie in 2019 bij een niveau van 528,70. We zien inmiddels meerdere raakpunten langs deze opgaande bodemlijn. De meest recente test lag bij 581 (begin december). Momenteel is deze opgaande lijn bij 596 te vinden. Een structurele neerwaartse doorbraak hieronder zou een eerste duidelijke verslechtering betekenen. Als we overigens naar de weekgrafiek kijken dan zien we de duidelijke contouren van een opgaande wig. Bij een dergelijk patroon stijgen de bodems sneller dan de toppen. Dit zijn duidelijke toppatronen waarbij de onderkant bij 599 is te vinden. Een belangrijke steunzone is dus bij 596 – 599  te vinden, die wekelijks iets oploopt. Een structurele neerwaartse doorbraak zou het signaal kunnen zijn van de vorming van een belangrijke top voor langere tijd. Overigens is dit in het middellangetermijnbeeld de 2e opgaande bodemlijn. We zagen eind vorig jaar al dat de meest steil opgaande (3e) bodemlijn al werd gebroken. Dit betekende al een afvlakking van de stijgende middellangetermijntrend. 

Belangrijke signalen vanuit de intermarktindicatoren, echter is de top in AEX pas gezet onder zone 596 - 599 

Buiten de gevormde stijgende wig in de weekgrafiek zien we meer duidelijke topvormingssignalen. Een belangrijk signaal is de aanwezige negatieve divergentie. Dit betekent dat de AEX nog steeds hogere toppen in de afgelopen periode weet te maken, maar zowel de RSI als de MACD steeds lagere toppen vormen. De opgaande beweging neemt daardoor af in kracht. Andere zeer belangrijke signalen komen vanuit de intermarktindicatoren. Deze geven aan dat de opgaande beweging in de aandelenmarkten niet wordt bevestigd door de intermarktindicatoren. Niet alleen de valutabewegingen (eurodollar) geven dit aan, maar ook de goudprijs en de langere rentes. De goudprijs heeft vorig jaar de neklijn van een zeer groot en langjarig omgekeerd hoofd-schouderpatroon gebroken. Als we kijken naar de rentes dan lijkt er in de 2e helft van 2019 een belangrijke opwaartse draai te hebben plaatsgevonden. Hierbij houd ik rekening met een aanzienlijk verdere stijging van de langere rentes in 2020. Voor de komende tijd moeten we dus alert blijven op nieuwe topvormingssignalen in zowel het korte- als middellangetermijnbeeld van de aandelenmarkten. Aan de bovenkant ligt als eerste punt de 610. Een structurele doorbraak hierboven zou meer opwaartse ruimte vrijmaken voor de daaropvolgende periode. De top bij 613,95 geldt als volgende weerstand waarboven de voormalige opgaande bodemlijn bij 622 is te vinden. Aan de onderkant ligt als belangrijke zone de 596 – 599 waar een tweetal opgaande bodemlijnen zijn te vinden. De bodemlijn in het middellangetermijnbeeld maakt daarbij overigens deel uit van een stijgende wig. Een neerwaartse doorbraak onder deze zone kan het signaal zijn dat een belangrijke top is gevormd waaronder een langere dalende beweging kan worden ingezet. De definitieve bevestiging van een top in het middellangetermijnbeeld vindt overigens pas plaats onder de vorige bodem bij 581.

Technische analyse maakt deel uit van de risicoanalyse van het ING Investment Office

Risicobarometer ING Investment Office

Signaal

=

 

 

Macro-economie

=/-

 

Verdere groeivertraging, voornamelijk in productiesector

Liquiditeit/ rente

++

 

Centrale banken ‘draaien de geldkraan weer open’

Waardering

=

 

‘veilige’ beleggingscategorieën hooggewaardeerd, risicopremies daardoor hoog

Sentiment¹

-

 

Negatief door tegenvallende groei en (geo)politieke onrust

Technische analyse²

-

 

Topvormingssignalen blijven aanwezig

1 Contra-indicator, zeer negatief sentiment kan beoordeeld worden als positief. ² Technische analyse (TA) is een manier om de koersontwikkeling op financiële markten te voorspellen en is één van de signalen die onze risicobarometer stuurt. Alle signalen (waaronder het TA-signaal) worden onafhankelijk van elkaar bepaald en opgeteld tot één (totaal) risicosignaal. Dit signaal is bepalend voor onze tactische assetallocatie. 

Meer weten over technische analyse?

Zie onze uitleg van technische begrippen

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 513,84 op AEX 10,0 5,63 5,65 +1,81 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 458,13 op AEX 5,0 11,20 11,22 +0,90 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 616,41 op AEX 10,0 5,64 5,66 -2,08 % Koop Sprinter
Sprinter Short 663,0 op AEX 5,0 11,17 11,19 -1,15 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op dinsdag 7 januari 2020 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.