Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische Analyse Technische Analyse AEX: Trend is neerwaarts

dinsdag 13 februari 2018

De AEX bevindt zich momenteel in een herstelfase. Ik verwacht dat deze fase tijdelijk zal en de AEX binnenkort zijn neerwaartse weg zal vervolgen. Door de hoge volatiliteit zal de beweeglijkheid wel hoog blijven.

Richtzones correctie bij 505 – 510 en 475 – 485 voor komende periode

Tot op heden is er sprake van een correctieve tegenreactie van 10%. Op 23 januari werd de jaartop nog verder verhoogd naar 572,80 waarna de vrije val in de AEX werd gestart. Ik gaf in januari al aan dat de kans groot was dat er een plotselinge en krachtige draai in de markten kon starten, er was namelijk sprake van een klassieke blow-off fase in de meeste indices. Vorige week werd een dieptepunt op de borden gezet bij 515,96. Dit betekent een daling van bijna 57 punten. Hiermee is de bovengrens bereikt van een normale correctie, ik ga daarbij uit van een daling van 5% tot 10%. Voor de komende periode acht ik de kans groot dat deze correctieve tegenreactie zal uitgroeien tot een forse correctie van ruim 10%. Het is echter onmogelijk te zeggen tot waar deze correctie zal doorzetten. De eerste richtzone is inmiddels bijna bereikt, dat is de zone 505 – 510, maar een diepere correctieve tegenreactie in de komende tijd richting de zone 475 – 485 acht ik mogelijk. We moeten terug naar de periode december 2015 – februari 2016 om een dergelijk forse tegenreactie te zien in de markten. Die periode maakte overigens deel uit van een zeer forse correctieve tegenreactie waarbij de AEX in 9 maanden tijd terugviel vanaf de zone 505 – 510 tot de bodem van februari 2016 bij 378. Deze beweging zorgde destijds voor een zeer belangrijke bodem in het langetermijnbeeld bij 378 wat het startpunt was van een nieuwe en steile opgaande middellangetermijntrend. De bodemlijn van deze 2 jaar durende opgaande middellangetermijntrend werd recent overigens gebroken bij 553.

Visie technische analyse:

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Long

519 – 521 / 515,80 / 512,80 / 510

531 – 533 / 534,60 / 535,10 / 537,70

 

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 12 februari 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Einde euforie zorgt voor vrije val aandelenindices

De sinds begin 2016 stijgende middellangetermijntrend is ten einde gekomen. Met de recente doorbraak onder de bodemlijn van deze trend bij 553 werd een duidelijke verzwakking zichtbaar. In 2017 nam de euforie onder beleggers en analisten steeds verder toe waarbij we steeds verdere versteilingen van de trend zagen. Vooral in de VS waren deze versteilingen van de trend duidelijk te zien. Daar zagen we 3 tot 5 versteilingen ontstaan in de afgelopen twee jaar. Ook waren de correctieve tegenreacties in de afgelopen 2 jaar zeer beperkt qua aantal en qua diepte. In 2016 vonden nog meerdere kleine correcties van 5% tot 7% plaats maar deze bleven in 2017 grotendeels uit. Alleen in de zomermaanden zagen we een tweetal kleine correcties van 5% en 6% waarbij een meervoudige bodem werd gevormd bij 505. In de eerste 6 maanden van 2017 vond een krachtige opwaartse beweging van ruim 90 punten plaats zonder tegenreacties groter dan 3%. Vanaf de het dieptepunt bij 505 in augustus vorig jaar startte de volgende opwaartse beweging van ruim 50 punten. Op de 1e handelsdag van dit jaar werd de stijgende middellangetermijnbodemlijn nog onder druk gezet met een bodem bij 540,35, maar dit bleek het startpunt te zijn van een krachtige opwaartse beweging die 3 weken duurde. Dit was een klassieke blow-off beweging van ruim 32 punten. Deze opwaartse beweging had verder ook de contouren van een stijgende wig, een potentieel toppatroon waarbij de bodems sneller oplopen dan de toppen. Een dag na de vorming van de jaartop bij 572,80 werd deze stijgende wig neerwaarts gebroken wat een eerste duidelijke verslechtering betekende in het kortetermijnbeeld. Bevestiging van een trendomkeer vond ruim een week later plaats waarbij de sinds februari 2016 stijgende bodemlijn met een neerwaartse gap werd gebroken.

Herstelbeweging voor vorming lagere top

De terugval in de AEX van ongeveer 57 punten tot op heden vond in een vrije val plaats. Er is dus nog geen dalende toppenlijn zichtbaar. De vraag is ook of deze dalende toppenlijn nog gevormd zal worden of dat de vrije val in de komende weken zal doorzetten in de huidige hoedanigheid. De herstelbewegingen zullen hiervoor bepalend zijn. Vorige week vond nog een herstelbeweging van ongeveer 15 punten plaats (van 522,20 naar 537,70), maar deze beweging duurde slechts 1 dag. Daarbij bleef ook een groot deel van de 2e neerwaartse gap open staan. Hierdoor mocht een snel neerwaarts vervolg worden verwacht. Na de vorming van de bodem tot op heden bij 515,96 werd eind vorige week een nieuwe herstelbeweging ingezet. Daar bevindt de AEX zich momenteel nog in. Mocht deze herstelbeweging in de komende dagen/week worden voorgezet, dan lijken de contouren van een dalende trend zichtbaar te kunnen worden. Een belangrijke richtzone voor deze herstelbeweging ligt bij 534,60 – 537,70. Hier liggen de bodems van november vorig jaar, het 200-daags gemiddelde en de onderkant van de 2e neerwaartse gap. Inmiddels zien we overigens ook zowel het 200-daags als het 50-daags gemiddelde neerwaarts krullen. Opvallend is overigens dat het 38,2%-Fibonacci retracementniveau van de gehele correctie tot op heden ook rond de 537,70 ligt. Onder deze zone ligt nog een andere zone bestaande uit meerdere horizontale punten uit 2017 bij 531 – 533. Mocht de AEX vandaag of morgen een nieuwe top onder deze zones vormen dan lijkt de vrije val intact waarna de druk op de 515,96 en de zone 505 – 510 weer snel kan toenemen. De trend blijft neerwaarts gericht, maar de huidige herstelbeweging zal bepalend kunnen zijn voor het feit of de vrije val in de huidige vorm wordt voortgezet of dat er een duidelijke dalende trend wordt gevormd. 

Olieprijs (WTI): correctie in volle gang voor de vorming van volgende belangrijke bodem

Net als veel aandelenindices bevindt de olieprijs (WTI) zich ook in een forsere correctiefase. De langere dalende trend (voormalige bearmarkt) werd begin 2016 beëindigd met een doorbraak door de dalende toppenlijn en de vorming van een dubbele bodem rond de 28. Hierna werd in 2016 evenals het grootste deel van 2017 een nieuwe stijgende middellangetermijntrend gestart. De zone 51 – 55 bleek echter telkens de bovenkant te zijn van elke opwaartse beweging. Eind 2017 werd deze zone opwaarts gebroken waarmee ook een groot tweejarig omgekeerd hoofd-schouderpatroon werd geactiveerd. In de afgelopen periode werd mijn 1e opwaartse doel van 62 al bereikt en zelfs gebroken. Het volgende opwaartse langetermijndoel voor dit jaar ligt bij 74. Hier ligt het te berekenen doel vanuit het grote bodempatroon van de afgelopen 2 jaar. Sinds augustus vorig jaar zagen we echter steeds meer steilere opwaartse versnellingen ontstaan in de olieprijs. De meest steile opgaande beweging startte begin december en zorgde uiteindelijk voor de vorming van een meervoudige toppenzone bij 66 – 66,50. Begin februari werd deze versnellingsfase neerwaarts gebroken waarna ook de sinds augustus vorig jaar stijgende bodemlijn vorige week werd gebroken. Inmiddels is de olieprijs teruggevallen vanaf de 66,50 naar een dieptepunt eind vorige week van net boven de 58. Een daling van bijna 15% tussen top en bodem. Ik acht de kans reeel dat deze correctieve beweging door zal zetten en uiteindelijk zal zorgen voor de vorming van een volgende belangrijke middellangetermijnbodem. Het 1e neerwaartse doel van 55 werd al bijna bereikt, maar een diepere terugval tot aan de 51 blijft een kansrijke mogelijkheid in de komende tijd. De stijgende middellangetermijnbodemlijn ligt overigens bij 48,90 en een test van deze steunlijn mag ook niet worden uitgesloten. Een dergelijk diepe terugval zou naar mijn mening wel een zeer interessante terugtest kunnen worden en als springplank kunnen dienen voor een volgende krachtige opwaartse beweging.

Grafiek Olieprijs (WTI) op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 12 februari 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Long 487,0 op AEX 10,0 5,28 5,29 -8,17 %
Sprinter BEST Long 423,18 op AEX 5,0 10,62 10,64 -4,23 %

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 571,0 op AEX 10,0 5,26 5,27 +8,89 %
Sprinter BEST Short 633,13 op AEX 5,0 10,61 10,63 +4,22 %

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op maandag 19 februari 2018 om 08:54 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.