Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX: Waar komt de volgende lagere top?

donderdag 1 november 2018

Met een forse opwaartse beweging wist de AEX gisteren krachtig te herstellen. Hierbij werd ook de meest steil dalende toppenlijn gebroken. De neerwaartse trend blijft echter intact en het is wachten op een volgende lagere top.    

De maand oktober werd gisteren afgesloten met een krachtige opwaartse beweging. Als we kijken naar de maandgrafiek dan werd echter een forse neerwaartse candlestick op de borden gezet waarbij ook het jaardieptepunt verder werd verlaagd naar een niveau van 500,45. Hiermee bedraagt de totale en 3e correctie van dit jaar tot op heden ruim 76 punten vanaf de juli-top bij 576,90. Met de vorming van de recente bodem bij 500,45 werd ook de zeer belangrijke stijgende langetermijn-bodemlijn op 3 punten na getest. Deze bodemlijn startte begin 2009 en is momenteel te vinden bij 498. Ik acht de kans groot dat deze stijgende steunlijn in de komende tijd neerwaarts wordt gebroken wat ook het einde van de bijna 10 jaar durende bullmarkt betekent. Als we kijken naar de maandgrafiek dan ligt hieronder het volgende doel voor 2019 in de zone 400 – 410. Bovenliggend zijn dan nog belangrijke horizontale steunpunten te vinden bij 475 en 457. Zover is het nu nog niet, maar het lijkt slechts een kwestie van tijd. We zagen in de afgelopen periode steeds meer Europese indices verslechteren en deze cruciale opgaande langetermijnbodemlijnen neerwaarts breken. Een van de eerste belangrijke indices die deze doorbraak bewerkstelligde was de Duitse Xetra DAX, maar ook de STOXX Europe 600 Index brak hier recent onder. Toch is een dergelijke doorbraak vaak een proces dat enige tijd in beslag kan nemen. De huidige herstelbeweging past dan ook in dat technische beeld waarbij binnenkort een volgende lagere top kan worden gevormd.

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

515,50 – 516 / 512,30 / 500,45 / 498

527,50 / 530 / 533,50 – 534 / 538,50

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 31 oktober 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Seinen blijven op rood, doorbraak 498 blijft realistisch 

De AEX is in Europa dus een uitzondering betreffende het doorbreken van deze stijgende langetermijnbodemlijn. Ongeveer 2 maanden geleden heb ik mijn langetermijnvisie voor het eerst in jaren al verlaagd naar Neutral en ik verwacht deze visie binnenkort verder te verlagen. Buiten de 498 als zeer belangrijke opgaande langetermijnbodemlijn zien we net boven de 500 punten ook een ander steunpunt liggen, namelijk het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van de gehele opgaande beweging vanaf de 378-bodem in 2016 en de top van dit jaar bij 576,90. De 378 was destijds het laatste raakpunt langs de sinds 2009 stijgende bodemlijn en tevens het startpunt van een versteilingsfase in deze stijgende langetermijntrend. Deze versteilingsfase zorgde voor een krachtige opgaande beweging die in 2 jaar tijd zorgde voor een stijging van ruim 50% zonder grote tussentijdse correcties. Begin dit jaar werd deze opgaande bodemlijn neerwaartse gebroken en zorgde de 1e correctie van dit jaar voor een vrije val van 10%. Hierna werd een meervoudige bodemzone in het eerste kwartaal gevormd bij 516 – 517 waarna een volgende krachtige opgaande beweging startte. Deze beweging zorgde uiteindelijk voor de vorming van een drievoudige toppenzone rond de 574. Daarbij ging elke top gepaard met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Begin dit jaar werd rond de 574 een bearish engulfing gevormd, in mei een shooting star en de maand augustus werd afgesloten met een dark cloud cover. In juli werd daarbij de jaartop gevormd bij 576,90 waarna al snel de nieuwe stijgende bodemlijn langs de dieptepunten van de eerdere correcties (516 en 544) werd gebroken. We zien verder een dalende toppenlijn langs de toppen van 576,90, de 565,60 en de 554,30. Deze toppenlijn ligt momenteel bij 544. Verder zagen we recent ook de vorming van een klassieke dead cross als bevestiging van de dalende trend. Hierbij breekt het dalende 50-daags gemiddelde neerwaarts door het dalende 200-daags gemiddelde. Kortom de seinen staan allemaal op rood, waarbij de huidige herstelbeweging normaal is na een forse daling en test van een belangrijke steunzone. Ik verwacht dat deze herstelbeweging binnenkort ten einde komt waarna in de laatste weken van dit jaar de druk op de 498 weer kan toenemen. Een neerwaartse doorbraak daaronder en daarmee het einde van de bullmarkt blijft ook tot de mogelijkheden voor dit jaar behoren.

Alert zijn op nieuwe toppatronen voor vorming volgende lagere top 

Met de krachtige voortzetting van de herstelbeweging werd gisteren de meest steil dalende toppenlijn opwaarts gebroken. Ik gaf eerder al aan dat door de steilheid deze toppenlijn onhoudbaar was. De waarde was ook beperkt doordat er slechts 1 lager raakpunt was bij 533. Hij startte bij de laatste lagere top van 554,30. Voor de komende dagen is het nu zoeken naar een nieuwe lagere top. Er liggen 2 belangrijke weerstanden vanuit de grafiek bij 527,50 en de 533,50 – 534. Bij dit laatste niveau liggen de bodem van september en de top van medio oktober. Kijken we naar de Fibonacci-niveaus van deze gehele terugval dan ligt het eerste niveau bij 530. Zolang de AEX hieronder blijft, blijft de krachtige neerwaartse tendens intact en mag dit jaar nog een test en mogelijke doorbraak van de 498 worden verwacht. De gisteren gevormde opwaartse doorbraak door de neerwaartse versteilingsfase zorgde ervoor dat de zeer steile neerwaartse beweging tijdelijk ten einde kwam. We moeten in de komende dagen zeer alert zijn op nieuwe toppatronen voor de vorming van een volgende lagere top. Hierdoor zou dan vanaf de 554,30-top een minder steil dalende toppenlijn kunnen ontstaan. Ook de RSI is aanzienlijk hersteld en nadert nu de eerste dalende toppenlijn. De beweging van gisteren ging gepaard met een opwaartse gap waarmee de eerdere neerwaartse gap bijna volledig werd gesloten. Eerste steunzone ligt nu bij 515,50 – 516. Daaronder ligt verder nog de 512,30 en de bodem van 500,45.

Grafiek AEX-index op maandbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 31 oktober 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 485,38 op AEX 9,9 5,39 5,41 -14,96 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 430,72 op AEX 5,0 10,85 10,87 -8,12 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 584,0 op AEX 9,9 5,44 5,45 +21,13 % Koop Sprinter
Sprinter Short 638,0 op AEX 5,0 10,86 10,87 +9,58 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 1 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.