Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX: Nu omkeren?

donderdag 8 november 2018

Met een forse opwaartse candlestick werd de herstelbeweging vanaf de 500,45-bodem gisteren voortgezet naar hogere niveaus. Ook vandaag zal deze beweging doorzetten, maar een top lijkt dichtbij.

De herstelbeweging in het kortetermijnbeeld is nog niet ten einde gekomen. Deze startte twee weken geleden met een grote hammer vanaf een lagere jaarbodem bij 500,45. Deze bodem betekende destijds een test van de sinds 2009 stijgende langetermijnbodemlijn en een test van een belangrijke Fibonacci-retracementniveau. Deze opgaande bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek is nu bij 498 te vinden. Het Fibonacci-retracementniveau (38,2%) is te berekenen tussen de bodem van 2016 (na een lange forse correctieve beweging) bij 378 en de jaartop van 576,90. Dit niveau ligt bij 501. Het is normaal dat na een dergelijke test een herstelbeweging plaatsvindt voor de vorming van een volgende lagere top. Het doorbreken van dit soort cruciale langetermijnsteunniveaus is vaak een proces dat enige tijd in beslag kan nemen. Tijdens dit herstel werd vorige week al de zeer steile en tevens onhoudbare dalende toppenlijn van een neerwaartse versnellingsfase gebroken. Dit zorgde direct voor een verder opwaarts vervolg. Gisteren werd de top van deze herstelbeweging verder verhoogd naar 529,70 en voor vandaag lijkt een volgende opwaartse gap te zorgen voor een verdere verhoging. Dit zou betekenen dat vandaag een 3e opwaartse gap wordt gevormd vanaf de jaarbodem. De eerste is te vinden tussen de 512,30 en 516. De 2e ligt tussen de 523,80 en 524,85. De 3e zal vandaag mogelijk de onderkant hebben bij 529,70. We moeten zeer alert zijn op de vorming van toppatronen en de sluiting van deze 3e gap. Mocht dat vandaag of morgen gebeuren, lijkt een top in de maak. 

korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

529,70 / 525,50 / 524,85 / 523,80

533,50 – 534 / 534,90 / 539 / 541

Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 7 november 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Belangrijke weerstandszone bij 533,50 – 534, dalende toppenlijn bij 541 

Ondanks deze herstelbeweging is er in de dalende trend vanaf de jaartop in juli nog niets aan de hand. Herstelbewegingen zijn noodzakelijk om de buitengrenzen van een dalende trend aan te geven. De meervoudig geteste dalende toppenlijn ligt momenteel bij 541. Deze toppenlijn startte bij de jaartop van 576,90 en loopt langs de lagere toppen van 565,60 en 554,30. Het herstel is wel fors en zorgt voor een stijging van ongeveer 30 punten vanaf de jaarbodem. Ook zagen we gisteren een precieze test van het eerste Fibonacci-retracementniveau van de totale correctieve beweging tot op heden bij 530. Het 50%-niveau ligt overigens bij 539. Buiten de 530 zien we een zware weerstandszone bij 533,50 – 534 liggen. Hier ligt een eerdere bodem uit september en de recente top van medio oktober. Ik gaf eerder al aan dat dit een maximale herstelzone naar mijn mening is voor de AEX. Toch mogen we een verder herstel niet uitsluiten waarbij nog een Fibonacci-niveau bij 539 is te vinden, de dalende toppenlijn bij 541 en het snel dalende 50-daags gemiddelde bij 534,90. Een maand geleden werd nog een belangrijk bevestigingsignaal vanuit dit gemiddelde gegeven. Hij brak neerwaarts door het dalende 200-daags gemiddelde, een zogenoemde dead cross. Pas een beweging boven de genoemde dalende toppenlijn van 541 zou een verbetering betekenen in het middellangetermijnbeeld. Mijn visie in het langere termijnbeeld zou daarmee niet veranderen, maar de kans dat een langer durende zijwaartse fase ontstaat is in dat scenario wel denkbaar. Voor de komende periode (maanden) ga ik ervan uit dat de AEX zijn sinds 2009 stijgende bodemlijn zal breken die bij 498 is te vinden. Hiermee zou de AEX een van de laatste Europese indices zijn die deze doorbraak bewerkstelligd. Andere indices als de DAX en de STOXX Europe 600 bevinden zich al onder deze stijgende langetermijnbodemlijn en hebben daarmee het definitieve eindsignaal gegeven van de sinds 2009 aanwezige bullmarkt. De AEX zal naar mijn mening volgen in de komende periode, de kans dat deze beweging dit jaar nog plaatsvindt, is echter afgenomen door de huidige krachtige herstelbeweging.

Neerwaartse trend intact, 2018 is een overgangsjaar   

Het jaar 2018 lijkt een klassiek overgangsjaar te zijn geworden, er werd een groot topvormingsproces gevormd en afgerond dat ruim 9 maanden in beslag nam en 3 correctieve bewegingen kende tot op heden. De laatste keer dat de sinds 2009 stijgende bodemlijn werd getest was begin 2016 bij 378. Dit was destijds het startpunt van een krachtige en 2 jaar durende versteiling. Deze opgaande versteilingsfase werd begin dit jaar neerwaarts gebroken. Ook zagen we destijds al dat de AEX niet meer in buurt wist te komen van de bovenkant van het brede sinds 2009 aanwezige stijgende trendkanaal. Het grote topvormingsproces zorgde voor de vorming van een drievoudige toppenzone rond de 574 waarbij elke top gepaard ging met de vorming van een toppatroon in de maandgrafiek. Zo werd begin dit jaar een bearish engulfing gevormd, in mei een shooting star en de maand augustus werd afgesloten met een dark cloud cover. Zodra de 498 neerwaarts wordt gebroken, wordt het laatste en definitieve signaal gegeven dat de bijna 10 jaar durende bullmarkt ten einde is gekomen. Dit ligt in de lijn van mijn verwachtingen waarna het volgende neerwaartse doel voor het komende jaar bij de zone 400 – 410 komt te liggen. Belangrijke bovenliggende steunpunten zijn dan nog te vinden bij onder andere 457 en 475. Zover is het nu nog niet. Voor de komende dagen moeten we eerst bezien tot waar deze herstelbeweging doorzet. Ik verwacht dat een top dichtbij is en de kans groot is dat deze top onder de weerstandzone van 533,50 – 534 wordt gevormd. We moeten dan ook alert zijn op een omkeer en de sluiting van de opwaartse gaps. Kijken we naar de zeer steile opgaande bodemlijn vanaf de 500,45 dan is deze vandaag te vinden bij 525,50. Een beweging hieronder zou het eerste signaal van topvorming kunnen betekenen. Tesamen met de sluiting van de 2e gap tot aan de 523,85 en bevestiging van een volgende top onder de meest recente bodem van 520,10 zou de neerwaartse druk hierna richting het einde van dit jaar weer kunnen toenemen naar de belangrijke en cruciale langetermijnsteunzone van 498 – 501. 

Grafiek AEX-index op maandbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 7 november 2018

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 473,55 op AEX 9,9 5,33 5,35 +2,30 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 421,44 op AEX 5,0 10,55 10,57 +1,25 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter Short 567,0 op AEX 10,1 5,22 5,23 -1,69 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Short 629,16 op AEX 5,0 10,50 10,52 -0,85 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 8 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.