Auteur

Bas Heijink
Senior Technisch Analist
@BasHeijink

Technische analyse AEX: Op weg naar 500 en lager?

donderdag 15 november 2018

Na de test van een belangrijke weerstandszone werd enkele dagen geleden een toppatroon in de grafiek geplaatst. De top lijkt gezet en de herstelbeweging is daarmee ten einde. Nu weer richting de 500? 

Een dalende trend gaat gepaard met (soms krachtige) herstelbewegingen om de buitengrenzen van een trend aan te geven. Vanaf de jaartop in juli bij 576,90 werd een dalende trend ingezet die inmiddels een daling kent van ruim 76 punten tot aan de bodem. Een neerwaartse beweging van ruim 12%. Dit is verder de 3e correctie van 2018 en tevens de grootste terugval tot op heden. Ik verwacht echter dat deze neerwaartse beweging in het komende jaar verder zal doorzetten naar aanzienlijk lagere niveaus. Daarbij verwacht ik in de komende maanden een neerwaartse doorbraak door de cruciale steunzone bij 498 – 501. In deze zone ligt als eerste de bodem van vorige maand (500,45), maar ook het 38,2%-Fibonacci-retracementniveau van de gehele opwaartse beweging vanaf de laatste belangrijke langetermijnbodem in 2016 bij 378. Deze bodem werd destijds op de borden gezet na een zeer forse en lange correctieve terugval van ongeveer 25%. Vanaf deze bodem werd toen een 2 jaar durende opgaande versteiling gestart binnen de grenzen van de stijgende langetermijntrend die zorgde voor een stijging van ruim 50% zonder grote tegenreacties. Als laatste ligt in de zone 498 – 501 de onderkant van de bullmarkt, ofwel de sinds 2009 stijgende bodemlijn op de logaritmische maandgrafiek. Een cruciale zone waaronder de bullmarkt wordt afgebroken en mijn richtzone voor 2019 bij 400 – 410 in beeld kan komen. De beweging richting deze richtzone zal echter niet zonder krachtige tussentijdse herstelbewegingen worden bereikt.


korte termijn

lange termijn

steunniveaus

weerstandniveaus

Short

Neutral

522,10 / 520,15 / 516 / 512,30

532 / 533,50 – 534 / 538,50 / 539 / 544


Grafiek AEX-index op dagbasis

Bron: Reuters Metastock XV, 14 november 2018, Zie ook onze uitleg van technische begrippen

Dalende trend is intact gebleven tijdens krachtige herstelbeweging 

Het jaar 2018 zal naar mijn mening de boeken ingaan als overgangsjaar tussen een bullmarkt (van bijna 10 jaar lang) en een bearmarkt. Meerdere indices bevinden zich al enige tijd in een bearmarkt, zoals meerdere Chinese indices, de Xetra DAX en de STOXX Europe 600. Ook voorlopende Amerikaanse indices als de SOX, Russell 2000 en de DJ Transport Index hebben in de afgelopen maanden grote topformaties afgerond en belangrijke opgaande bodemlijnen neerwaarts gebroken. Als we kijken naar de AEX dan zagen we begin dit jaar de neerwaartse doorbraak door de sinds begin 2016 stijgende bodemlijn. Dit was een eerste duidelijke verzwakking, vooral omdat in de maanden daarvoor de bovenkant van het sinds 2009 aanwezige trendkanaal niet meer werd bereikt. In de periode van januari tot en met september werd daarna een groot topvormingsproces gevormd. Zo werd een drievoudige toppenzone rond de 574 gevormd. Elke top ging gepaard met de vorming van een groot toppatroon in de maandgrafiek. Zo werden een bearish engulfing, een shooting star en een dark cloud cover op de borden gezet. In het eerste kwartaal werd verder nog een drievoudige bodemzone gevormd bij 516 – 517. Dit was de onderkant van het topvormingsproces. Begin augustus heb ik voor het eerst in jaren mijn langetermijnopinie verlaagd naar Neutral. Deze verlaging vond plaats na de vorming van de 3e top bij 574 en de doorbraak onder de sinds maart stijgende bodemlijn die liep langs de bodems van de eerdere correcties (516 en 544). Als we kijken naar de beweging vanaf de juli-top dan zien we momenteel een krachtige dalende trend met een drietal herstelbewegingen. De eerste 2 lagere toppen liggen bij 565,60 en 554,30. De top van de afgelopen dagen werd bij 534,20 geplaatst. Of hiermee de definitieve volgende top is geplaatst, is nog niet te zeggen, maar ik acht de kans hierop groot. Deze 3e herstelbeweging was krachtiger dan de eerdere herstelbewegingen. Dit heeft te maken met de neerwaartse versteiling die in oktober plaatsvond. Toen viel de AEX terug vanaf de 554,30 tot aan de 500,45. Een daling van ongeveer 10%. De recente top zorgde echter ook niet voor een precieze terugtest van de dalende toppenlijn. Deze toppenlijn loopt langs de toppen van 576,90, de 565,60 en 544,20 en ligt momenteel bij 538,50. Een andere bevestiging van een draai in het langere termijnbeeld is de neerwaartse crossing van het 50-daags gemiddelde door het 200-daags gemiddelde, de zogenoemde dead cross.

Lagere top lijkt te zijn geplaatst bij 534,20 

Als we inzoomen naar het kortetermijnbeeld dan werd enkele dagen geleden bij de vorming van de top van deze herstelbeweging een grote bearish engulfing gevormd. Deze kreeg gisteren bevestiging met de doorbraak onder de bodems van dit patroon bij 525. Ook werd de steil stijgende bodemlijn vanaf de jaarbodem bij 500,45 in de afgelopen dagen neerwaarts gebroken en de eerdere opwaartse gap tussen de 523,80 en 524,85 gesloten. Tot aan de zone 498 – 501 liggen nu nog 2 steunpunten. De eerste is een eerdere bodem bij 520,15 en daaronder staat de 1e opwaartse gap nog open tussen de 512,30 en 516. Ik acht de kans groot dat deze gap in de komende weken zal worden opgevuld en de AEX richting het einde van dit jaar de druk op de bodemzone bij 498 – 501 zal opvoeren. Of de AEX nog dit jaar of begin volgend jaar deze zone structureel neerwaarts zal doorbreken, is niet te zeggen en ook minder relevant. De trend is neerwaarts gericht en ik acht deze doorbraak slechts een kwestie van tijd. Aan de bovenkant ligt nu de recent gevormde top bij 534,20. Deze lag bij de weerstandszone 533,50 – 534 (normale terugtest) waar de bodem van september en de top van medio oktober ook zijn te vinden. Hiermee werd ook het dalende 50-daags gemiddelde teruggetest. Pas een meerdaags slot boven de 534,20 zorgt voor meer potentie naar boven, maar zolang de genoemde dalende toppenlijn niet wordt gebroken, blijft de neerwaartse en krachtige trend intact. Daarboven kan een lange durende zijwaartse consolidatiefase ontstaan voordat de zone 498 – 501 wordt gebroken. 

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 457,81 op AEX 9,9 5,13 5,15 -2,10 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 407,24 op AEX 5,0 10,18 10,20 -1,16 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 556,32 op AEX 10,1 5,00 5,02 +2,24 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Short 607,37 op AEX 5,0 10,10 10,12 +1,00 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Bas Heijink, technisch analist, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op donderdag 15 november 2018 om 8:05 door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ”Amerikaanse beleggingswetgeving”). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor “U.S. Persons” in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.