Auteur

Simon Wiersma
Investment Manager

Dagbericht beleggen ​Euforie bij beleggers, maar nog veel te vroeg om de bel te luiden

woensdag 25 maart 2020

Goedemorgen. Het zonnetje schijnt, de lucht is blauw, steunprogramma's: kom maar gauw! Misschien een beetje een flauwe opening, maar het geeft wel aan hoezeer beleggers uitkijken naar de noodzakelijke steunmaatregelen van centrale banken en overheden. 

Congres VS akkoord over steunpakket

Gisteravond was het dan eindelijk zover, dat ook het Amerikaanse Congres overeenstemming bereikte over een noodpakket van $2.000 miljard, ongeveer 10% van het Amerikaanse bruto binnenlands product (bbp), om Amerikaanse bedrijven en burgers te steunen in deze zware tijden van de coronacrisis. De 10% staat, even simpel berekend, gelijk aan zo’n zes weken steun. Daarna wordt de Amerikaanse economie geacht om weer op volle kracht te draaien. President Trump gaf aan dat de VS na Pasen (zondag 12 april) weer open is voor zaken. Ik help het hem hopen, maar ik vrees dat het iets te optimistisch is. Er is in Europa en de VS immers nog weinig zicht op een afname van het aantal nieuwe coronapatiënten. Niet alleen in ons eigen land, maar ook in Italië en Spanje loopt het aantal dodelijke slachtoffers nog steeds, of weer, op. De kans is dan ook groot dat de (gedeeltelijke) 'lockdown' langer gaat duren, wat betekent dat de economische impact heftig zal zijn.

Economie eurozone vrijwel tot stilstand

Gisteren kregen we een eerste indicatie van de economische impact van de coronacrisis. Zowel in Europa als in de VS werden voorlopige inkoopmanagersindices bekendgemaakt. Zoals verwacht is in Frankrijk, Duitsland en de eurozone als geheel de economie deze maand vrijwel tot stilstand gekomen. De index van de dienstensector daalde naar respectievelijk 29, 34,5 en 28,4 punten. Er was geen analist die niet op een daling had gerekend, maar de klap was sterker dan verwacht. Een niveau onder de 50 wijst op krimp. De bedrijven die aan de maandelijkse enquête hebben meegedaan, geven aan dat het aantal ontslagen op het niveau ligt van 2009. 

Problemen in leveringsketen

De deelindices van de productiesector daalden veel minder sterk, waardoor je zou kunnen denken dat het wel meevalt. Niets is minder waar. De index van de productiesector wordt vertekend doordat leveringsvertragingen als positief worden meegeteld. In een normale economische situatie is dit een teken van kracht, nu geeft het vooral aan dat er problemen zijn in de leveringsketen. De samengestelde index (productie- en dienstensector) van de eurozone daalde van 51,6 naar 31,4 punten, het laagste niveau sinds de reeks begon in 1998. 

Ook in VS sterke groeivertraging

De Amerikaanse inkoopmanagersindex is volgens onderzoeksbureau Markit in maart gedaald van 49,6 naar 40,5 punten. Dat is de sterkste daling sinds oktober 2009. Met een nog steeds oplopend aantal nieuwe coronapatiënten, zeer onzekere vooruitzichten en, met uitzondering van China, steeds meer beperkende maatregelen die het openbare leven in grote delen van de wereld platleggen, kunnen we stellen dat we het ergste nog niet hebben gehad. 

Sterke herstelrally op de beurzen…

Beleggers dachten daar gisteren heel anders over! Zoals we de afgelopen dagen wel vaker hebben gezien, volgde gisteren een ongekende herstelrally na de forse koersdaling in de afgelopen weken. Aanleiding voor het optimisme was de hoop op een akkoord over een stimuleringspakket in de VS. En als de koersen stijgen, volgen er vaak veel (nieuwe) beleggers die bang zijn om de boot te missen. Ook wel FOMO genoemd, oftewel 'fear of missing out'. Een soort van positieve angst.

… maar nog te vroeg om de bel te luiden

Na de historische correctie in de afgelopen weken, is de hoop dat we het dieptepunt op de aandelenbeurzen achter de rug hebben, ook heel goed te begrijpen. Het is echter nog te vroeg om de bel te luiden en de weging van aandelen te verhogen. Voor een duurzame herstelbeweging zijn naar mijn mening drie dingen noodzakelijk. 

Minder besmettingen en meer steunmaatregelen nodig

Ten eerste willen we een afname zien van het aantal nieuwe coronabesmettingen. Maandag zagen we nog een recordaantal nieuwe besmettingen van 41.500. Gisteren was een kleine daling te zien naar 40.100, maar daarmee kunnen we natuurlijk nog niet van een trendomkeer spreken. Ten tweede willen we de minimaal noodzakelijke stimuleringsmaatregelen zien door overheden en centrale banken. Vooral die laatste zijn heel goed bezig, maar overheden kunnen en moeten nog (veel) sneller en (veel) meer doen om het 'economische gat' als gevolg van de coronacrisis te overbruggen. 

Wat is impact op economie en bedrijfswinsten?

Als laatste willen we waarderingen zien die de economische impact en winstgroeiverwachtingen weerspiegelen. Voor sommige sectoren is dit misschien wel het geval, maar voor veel andere nog niet. Als stelregel kun je een gemiddelde winstdaling van 10% hanteren voor elke 1% krimp van de economie. De grote vraag is nu hoe sterk de economie krimpt in de komende kwartalen, en hoe snel het herstel volgt. Veel ligt in de handen van overheden en centrale bankiers, maar nog veel belangrijker is hoe snel we het coronavirus onder controle krijgen. En die vraag kan helaas niemand beantwoorden.

Waarschuwing voor teveel optimisme

De wereldwijde aandelenbeurzen werden gisteren vooral gedreven door hoop. En dat is mooi! Het geeft de beleggende burger in ieder geval weer wat moed. Tegelijkertijd waren de volumes niet overtuigend en waren het vooral de aandelen die de afgelopen weken het sterkst waren gedaald, die het hardst herstelden. De enorme koersbewegingen die we nu op dagbasis zien, zijn meestal geen voorbode van een duurzaam herstel. Houd daar rekening mee. In oktober 2008 zagen we vergelijkbare bewegingen, pas in maart 2009 werd de bodem bereikt. Met het risico dat ik als pessimist wordt bestempeld, wat ik zeker niet ben, wil ik toch even waarschuwen voor teveel optimisme.

Sterkste dagwinst sinds november 2008

Op de Europese beurzen heerste een hosannastemming. Na de ongekende stimuleringsacties door centrale banken, was de aandacht en hoop gericht op het steunpakket van het Amerikaanse Congres. Vooruitlopend op een akkoord, vlogen de aandelenkoersen met ongekende snelheid omhoog. Ik kan me de laatste keer niet herinneren dat aandelen als Royal Dutch Shell en Daimler ruim 20% koersstijging op één dag noteerden. Zulke bewegingen zijn niet normaal en zijn geen signalen van bodemvorming. De Stoxx Europe 600-index boekte uiteindelijk een winst van 8,4%, de sterkste dagwinst sinds november 2008. De hardst gedaalde sectoren, zoals energie (+16,8%) en financiële waarden (+11,1%), schoten als een ingedrukte veer omhoog. Ook op de obligatiemarkt zagen we een typische ‘risk-on’-beweging, met lagere risicopremies op bedrijfsobligaties en een vijf basispunten hogere Duitse10-jaarsrente van -0,32%. De dollar sloot vrijwel onveranderd op 1,076 tegenover de euro.

Euforie op Wall Street…

Ook op Wall Street gingen alle remmen los. De hoop op het steunpakket leidde tot ongekende euforie bij beleggers. De S&P 500-index steeg met 9,4%, de sterkste stijging sinds eind 2008. De Nasdaq-index boekte een winst van 8,1% en de Dow Jones Industrial-index knalde maar liefst 11,37% omhoog. Dat is de sterkste stijging sinds 1933! Er zullen weinig lezers zijn die zich dat kunnen herinneren. Net als in Europa liepen de rentes op staatsobligaties iets op, maar veel minder dan je bij een euforische stemming zou verwachten. Voor een deel valt dit natuurlijk te verklaren doordat de Fed als grote koper optreedt en de rentes laag probeert te houden. De Amerikaanse 10-jaarsrente steeg met 6 basispunten naar 0,85%.

… en op de Aziatische beurzen

Ondanks dat het uitstellen van de Olympische Spelen de Japanners een hoop geld zal kosten, is de Nikkei-index vanmorgen ruim 8% gestegen. Ook op de andere Aziatische beurzen heerst een stemming dat we het ergste hebben gehad en dat het nu alleen maar beter wordt. Wij zien het meer als een correctie op de snelste 'berenmarkt' ooit. Of we de bodem hebben gezien, hangt af van de ontwikkeling van het coronavirus. Wij durven niet te beweren dat we het ergste hebben gehad, we hopen het natuurlijk wel. Net als gisteren zie ik veel groen op mijn koersenscherm. De Koreaanse Kospi-index is 5,9% hoger gesloten en de Hang Seng-index noteert 3,3% hoger in Hongkong. De beurs van Shanghai plust op het moment van schrijven 2,2% en de beurs van Australië is 5,5% hoger gesloten. De termijncontracten op de Amerikaanse aandelenindices staan licht hoger. We verwachten dat de Europese beurzen hoger zullen openen.    

Agenda van vandaag 

Op de agenda voor vandaag staan onder andere definitieve groeicijfers van het vierde kwartaal uit Nederland en inflatiecijfers uit het VK. Verder krijgen we de definitieve stand van het ondernemersvertrouwen in Duitsland en cijfers over de duurzame orders in de VS. Dit betreft cijfers over februari, waarin de impact van de coronacrisis slechts gedeeltelijk zichtbaar zal zijn. Er wordt een daling van 1% op maandbasis verwacht.
  
Fijne dag en blijf gezond! 

Groet, Simon

Sprinters Long

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Long 23020,74 op Dow Jones 10,1 22,52 22,55 +0,85 % Koop Sprinter
Sprinter BEST Long 20413,76 op Dow Jones 5,0 45,93 45,96 +0,11 % Koop Sprinter

Sprinters Short

Naam Hefboom Bied Laat % Dag Watchlist Trade
Sprinter BEST Short 28324,47 op Dow Jones 8,6 26,46 26,49 -2,25 % Koop Sprinter
Sprinter Short 29570,0 op Dow Jones 5,1 45,27 45,30 -1,59 % Koop Sprinter

Disclaimer

Deze beleggingsaanbeveling is opgesteld door Simon Wiersma, investmentmanager, en is uitgebracht en voor het eerst verspreid op woensdag 25 maart 2020, 07:57 uur door het ING Investment Office, onderdeel van ING Bank N.V. Voor het opstellen van deze beleggingsaanbeveling is gebruik gemaakt van de volgende wezenlijke informatiebronnen: S&P Capital IQ, Bloomberg, CreditSights, Oddo Securities, Sustainalytics, Standard & Poor’s, Thomson Reuters Datastream, Moody’s, Fitch, UBS Neo en/of Reuters Metastock. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op de volgende waarderingsgrondslagen, methoden en aannames: koerswinstverhouding, koersboekwaardeverhouding en net asset value (NAV). Voor deze beleggingsaanbeveling zijn geen beschermde modellen gebruikt. Een beschrijving van het ING-beleid ten aanzien van informatiebarrières en belangenverstrengeling kunt u hier vinden. Tenzij anders vermeld, zal ING Bank N.V. de beleggingsaanbeveling niet actualiseren. Ontwikkelingen die zich na het opstellen van deze beleggingsaanbeveling hebben voorgedaan, kunnen van invloed zijn op de juistheid van de aannames waarop deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd. Beleggingsaanbevelingen worden over het algemeen 2 tot 4 keer per jaar herzien. Deze beleggingsaanbeveling behelst geen individueel beleggingsadvies maar slechts een algemene aanbeveling waarop beleggers hun beleggingsbeslissingen mede kunnen baseren en vormt geen uitnodiging tot het aangaan van welke overeenkomst of verbintenis dan ook. Deze beleggingsaanbeveling is gebaseerd op aannames en vormt geen garantie voor een bepaalde ontwikkeling of resultaat. Aan deze beleggingsaanbeveling kunnen geen rechten worden ontleend. Beslissingen op basis van deze beleggingsaanbeveling zijn voor uw eigen rekening en risico. Noch ING Bank N.V. noch ING Groep N.V. noch enige andere rechtspersoon die tot de ING Groep behoort, aanvaardt aansprakelijkheid voor enige schade in welke mate dan ook die voortvloeit uit het gebruik van bovenstaande beleggingsaanbeveling of de daarin opgenomen informatie. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt uw inleg of een deel ervan verliezen. De waarde van uw belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is niet geregistreerd als broker-dealer en investment adviser zoals bedoeld in de Amerikaanse Securities Exchange Act van 1934, respectievelijk de Amerikaanse Investment Advisers Act van 1940, zoals van tijd tot tijd gewijzigd, en evenmin in de zin van andere toepasselijke wet- en regelgeving van de afzonderlijke staten van de Verenigde Staten van Amerika (hierna tezamen: ‘Amerikaanse beleggingswetgeving’). Deze beleggingsaanbeveling is niet gericht tot en niet bestemd voor ‘U.S. Persons’ in de zin van de Amerikaanse beleggingswetgeving. Kopieën hiervan mogen niet worden verzonden of worden meegebracht naar de Verenigde Staten van Amerika of worden verstrekt aan U.S. Persons. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van Autoriteit Financiële Markten AFM. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Alle rechten voorbehouden. Deze beleggingsaanbeveling mag niet worden verveelvoudigd, gekopieerd, gepubliceerd, opgeslagen, aangepast of gebruikt in welke vorm dan ook, online of offline, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ING Bank N.V. ©2017 ING Bank N.V., Amsterdam.