De beurs vandaag Ergste lijkt achter de rug ● geen tekenen van winstrecessie ● twijfels aan centrale banken

vrijdag 17 juni 2022

De beurs van 17 juni 2022, 9.20 uur
  • Meeste lucht lijkt nu wel ontsnapt uit obligatiekoersen en aandelenwaarderingen 
  • We zien nog nauwelijks tekenen dat de winsten van bedrijven zullen gaan dalen
  • Beleggers vrezen dat inflatiebestrijding centrale banken tot recessie zal leiden

Terwijl buiten de temperatuur stijgt naar tropische waarden, is de stemming op de beurzen gedaald tot ver onder het vriespunt. Wat is er aan de hand? In het kort gezegd: door de hoog oplopende inflatie draaien de centrale banken ‘de geldkraan dicht’, wat leidt tot afnemende economische groei en angst voor een recessie. 

Sterke rentestijging door hoge inflatie

Nadat de centrale banken jarenlang hebben gestreden tegen desinflatie (te lage, afnemende inflatie), hebben we nu eindelijk inflatie. Maar die is door verschillende oorzaken nu veel te hoog. Het opengaan van de economieën na de pandemie heeft geleid tot een sterke inhaalvraag. Tegelijkertijd zijn er nog steeds verstoringen in de toeleveringsketens en heeft de Oekraïneoorlog de prijs van energie en brandstoffen door het dak gejaagd. Dat de obligatierentes, na een periode met absurd lage (of zelfs negatieve) niveaus nu eindelijk omhoog gaan, is normaal en eigenlijk een zegen. Maar dat betekent wel dat er geen ruimte meer is voor ‘fantasiebeleggingen’ (zoals cryptomunten of aandelen van verlieslatende techbedrijven) en dat de waarderingen van alle beleggingscategorieën onder druk komen. 

Meeste lucht uit waarderingen nu wel ontsnapt

Niet alleen obligatiekoersen, die tegengesteld bewegen aan de ontwikkeling van de rente, staan onder druk, maar ook aandelen. Dat dit gebeurt is op zich niet verrassend, maar het tempo waarin dit gebeurd heeft bijna iedereen verrast. Zo is de Duitse tienjaarsrente dit jaar al met bijna 2% gestegen, wat de meeste analisten – en ook wij – zes maanden geleden niet voor mogelijk hielden. Als gevolg hiervan is de 'lucht', die er op delen van de financiële markten was ingeblazen door de extreem lage rente, nu grotendeels ontsnapt. Dat zien we terug in de veel lagere obligatiekoersen en lagere waarderingen (koers-winstverhoudingen) van bijvoorbeeld aandelen. De herwaardering (naar een lagere koers-winstverhouding) is naar onze mening nu grotendeels achter de rug. Hoe nu verder?

Nog geen tekenen van winstrecessie

De toegenomen angst voor een economische recessie vergroot de vrees voor een winstrecessie (dalende winsten) bij bedrijven. Of dat terecht is, zal de tijd leren. We zien dat nu nog niet of nauwelijks terug in de winstgroeiverwachtingen zoals die gemiddeld door analisten wordt afgegeven. Het feit is wel dat de hoge energieprijzen de koopkracht van consumenten uitholt. Daar tegenover staat dat veel consumenten de afgelopen twee jaar een aardig spaarpotje hebben opgebouwd, doordat ze relatief weinig hebben kunnen uitgeven. Maar als de (energie)prijzen maar blijven stijgen en hoog blijven, raakt die spaarpot leeg. Dan gaat de hand op de knip en neemt de kans op een recessie toe. 

Beleggers twijfelen aan centrale banken

Het is de lastige taak van centrale bankiers om met een krapper geldbeleid een evenwicht te vinden tussen het bestrijden van de hoge inflatie en tegelijkertijd de economie niet in een diepe recessie te duwen. Beleggers hebben de afgelopen dagen laten zien dat ze er weinig vertrouwen in hebben dat dit zal lukken. De kans op ongelukken is dan ook groot, als we kijken naar het trackrecord van centrale banken. Dat is in grote lijnen de reden van de grote beweeglijkheid op de financiële markten op dit moment. Toch moeten we de centrale bankiers niet meteen alle credits van de afgelopen jaren afpakken, maar dat er getwijfeld wordt is te begrijpen. Tegelijkertijd hebben we geleerd om vooral nederig te zijn bij het maken van voorspellingen over de groei, inflatie en winsten. Dat geldt al helemaal voor korte-termijnbewegingen op de financiële markten.

Wat doet ECB aan renteverschillen eurolanden?

Gisterochtend verraste de Zwitserse centrale bank de markten met een onverwachte renteverhoging van 0,5% naar -0,25%. En ’s middags verhoogde de Bank of England de beleidsrente, conform de verwachting, met 0,25% naar 1,25%. Zij deelde ook mee dat er nog meer verhogingen aankomen. Verder kwam naar buiten dat de Europese Centrale Bank (ECB) mogelijk van plan is om de renteverschillen tussen de eurolanden te bestrijden met het 'arbitreren' in de koop en verkoop van obligaties. Zo zouden er bijvoorbeeld Duitse staatsobligaties kunnen worden verkocht om Italiaanse te kopen. Of dit ook echt gaat gebeuren, horen we volgende maand als we meer duidelijkheid krijgen van de ECB over hoe ze de renteverschillen gaan aanpakken.

Beursstemming blijft negatief

In reactie op het bericht over de ECB werd de euro sterker en daalde het renteverschil tussen de Duitse (+7 basispunten naar 1,71%) en de Italiaanse tienjaarsrente (-7 basispunten naar 3,75%) met 14 basispunten. Ook de rentes op Spaanse en Portugese staatsobligaties daalden. Het was niet genoeg om de zeer negatieve stemming op de Europese beurzen te keren. De angst voor een (winst)recessie overheerste. De Stoxx Europe 600-index verloor 2,5% en sloot op de laagste stand sinds februari vorig jaar. Winstwaarschuwingen van onlinewinkels als Asos (-32%) en Boohoo (-11,3%) drukten de stemming. Op Wall Street was de stemming een dag na de grote rentestap van de Amerikaanse centrale bank (de ’Fed’) nog slechter. De S&P 500-index leverde 3,3% in, de Nasdaq ging nog eens ruim 4% omlaag en de Dow Jones-index leverde 2,4% in.

Emotie overheerst bij beleggers

Dat oliegerelateerde aandelen (-5,6%) ondanks een stijging van de olieprijs werden gedumpt op Wall Street, geeft aan dat beleggers op dit moment weinig oog hebben voor fundamentele ontwikkelingen. De emotie overheerst. Nu weten we dat emotie bij beleggers weer snel kan omslaan en zeker geen goede raadgever is. Dit betekent niet dat koersen niet nog verder onder druk kunnen komen, maar in een zeer beweeglijke markt moet je zeker geen overhaaste beslissingen nemen. Het goede nieuws is dat de Amerikaanse twee- (-10 basispunten) en tienjaarrente (-9 basispunten) daalden, voornamelijk gedreven door een 'vlucht naar veilige havens' en lagere inflatieverwachtingen. Wat ook logisch is, als je rekening houdt met een afnemende economische groei of recessie. Die angst werd gisteren gevoed door tegenvallende huizenmarktcijfers en een onverwachte daling van de Philadelphia Business Outlook-index.

Geen inflatiezorgen voor Bank of Japan

De Bank of Japan heeft vanmorgen bekendgemaakt vast te houden aan de lage beleidsrente (-0,1%) en haar beleid van 'yield curve control'. Dat houdt in dat ze de Japanse tienjaarsrente niet boven de 0,25% wil laten stijgen door massaal staatsobligaties op te kopen. De Japanse tienjaarsrente noteert op het moment van schrijven precies 0,25%. In reactie op het bericht is de wisselkoers van de yen verzwakt naar ruim 134 tegenover de dollar (het laagste niveau in 24 jaar), omdat het renteverschil met de VS steeds groter wordt. Met een inflatie van net boven de 2% is de Bank of Japan één van weinige centrale banken die zich geen zorgen maakt over een te hoge inflatie. Ze zijn allang blij dat ze eindelijk uit een hele lange periode van deflatie zijn gekomen. De zwakkere yen is niet genoeg om de Japanse beurs vanmorgen hoger te zetten: de Nikkei-index verliest 1,7%. Ook de Koreaanse Kospi-index en de Australische beurs noteren lager. De Chinese beurzen zijn vanmorgen de positieve uitzondering in Azië. De Hang Seng index koerst in Hongkong 1,1% hoger en de beurs van Shanghai wint 0,8%. De futures (termijncontracten) op de Amerikaanse aandelenindices wijzen op een herstel van 0,7% op Wall Street vanmiddag.

Agenda

  • Definitieve inflatiecijfers eurozone
  • Index van leidende indicatoren VS 

Lees ook

Goed om te weten

Beleggen brengt risico’s en kosten met zich mee. De waarde van je belegging kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Lees meer over de risico's van beleggen.

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijke zorg betracht om ervoor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431, en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. 

Disclaimer

Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam en slechts bedoeld ter informatie. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling, geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijk zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in deze publicatie heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in deze publicatie kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. De waarde van uw belegging kan fluctueren. U kunt uw gehele inleg kwijtraken. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. ING Bank N.V. is statutair gevestigd te Amsterdam, handelsregister nr. 33031431 Amsterdam en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten AFM). ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V.